Ngành nghề ưu đãi đầu tư tại Việt Nam [Cập nhật mới 2026]

Trong tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, chính sách ưu đãi đầu tư của Việt Nam đã có sự chuyển dịch mang tính chiến lược. Nếu như ở các giai đoạn trước, Việt Nam chú trọng thu hút dòng vốn đầu tư trên diện rộng để lấp đầy các khu công nghiệp, thì bước sang giai đoạn hiện nay, mục tiêu quốc gia là thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, quản trị hiện đại, giá trị gia tăng cao và chuyển đổi xanh bền vững.

Sự phối hợp đồng bộ giữa Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, giúp nhà đầu tư trong và ngoài nước dễ dàng tra cứu, tự xác định quyền lợi và thực hiện các dự án kinh doanh tại Việt Nam một cách hiệu quả nhất.

Danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư của Việt Nam hiện tại

Theo quy định tại Điều 15 Luật Đầu tư 2025 và Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP, danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư được chia thành hai nhóm chính:

  • Nhóm A: Ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư (Nhóm được hưởng chính sách ưu đãi tối đa từ Nhà nước).
  • Nhóm B: Ngành, nghề ưu đãi đầu tư (Nhóm được khuyến khích phát triển).
Ngành nghề ưu đãi đầu tư tại Việt Nam [Cập nhật mới 2026]
Ngành nghề ưu đãi đầu tư tại Việt Nam [Cập nhật mới 2026]

Nhóm ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư (Nhóm A)

Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa then chốt, đóng vai trò đầu tàu dẫn dắt nền kinh tế số, công nghiệp 4.0 và bảo đảm an sinh xã hội bền vững:

Công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghiệp bán dẫn & AI

  • Ứng dụng và sản xuất các sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
  • Nghiên cứu, phát triển (R&D), thiết kế, sản xuất, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn (semiconductor).
  • Hoạt động sản xuất nguyên liệu, vật liệu, thiết bị, máy móc và công cụ phục vụ trực tiếp cho công nghiệp bán dẫn.
  • Dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghệ số tập trung; dự án trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên.
  • Ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao, đầu tư mạo hiểm cho phát triển công nghệ cao và các dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số.

Năng lượng tái tạo, kinh tế xanh & Bảo vệ môi trường

  • Sản xuất năng lượng sạch, năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, năng lượng từ tiêu hủy chất thải, Hydrogen xanh).
  • Sản xuất các thiết bị lưu trữ năng lượng tiên tiến, công nghệ giảm phát thải carbon và thích ứng với biến đổi khí hậu.
  • Xử lý, tái chế chất thải, tập chế rác thải sinh hoạt làm nhiên liệu sản xuất; xây dựng cơ sở hạ tầng bảo vệ môi trường.

Nông nghiệp công nghệ cao & Lâm nghiệp bền vững

  • Trồng, chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ rừng; phát triển rừng sản xuất gỗ lớn và phục hồi rừng tự nhiên.
  • Nuôi trồng, chế biến nông, lâm, thủy sản ứng dụng công nghệ cao; sản xuất giống cây trồng, giống vật nuôi chất lượng cao.

Y tế, dược phẩm, Giáo dục & An sinh xã hội

  • Đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư.
  • Nghiên cứu khoa học và sản xuất thuốc mới, vắc-xin, sinh phẩm y tế, thuốc đông y, dược liệu quý hiếm đạt chuẩn GMP quốc tế.
  • Đầu tư cơ sở y tế chuyên sâu, y tế dự phòng, trung tâm lão khoa, tâm thần, trung tâm chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em mồ côi.

Nhóm ngành, nghề ưu đãi đầu tư tiêu chuẩn (Nhóm B)

Nhóm B bao gồm các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ và các dịch vụ thiết yếu cho sự phát triển cân bằng:

  • Khoa học công nghệ & Cơ khí trọng điểm: Đầu tư vào cơ sở R&D; sản xuất ô tô, phụ tùng ô tô, đóng tàu; sản xuất máy nông nghiệp, máy công cụ và linh kiện điện tử.
  • Vật liệu mới & Tiết kiệm năng lượng: Sản xuất phôi thép hợp kim, vật liệu không nung nhẹ, sản phẩm tiết kiệm năng lượng, sản phẩm có giá trị gia tăng (GTGT) từ 30% trở lên.
  • Nông nghiệp & Chế biến nông sản: Chế biến sâu nông sản, bảo quản sau thu hoạch, dịch vụ hậu cần nghề cá xa bờ.
  • Giáo dục & Thể thao: Đầu tư cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, đại học, giáo dục nghề nghiệp; cơ sở huấn luyện thể thao thành tích cao.
  • Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME): Đầu tư chuỗi phân phối sản phẩm SME, cơ sở ươm tạo doanh nghiệp, khu làm việc chung (co-working space) cho startup sáng tạo.

Xem thêm: Ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Các hình thức ưu đãi và hỗ trợ đầu tư doanh nghiệp được hưởng

Khi dự án đầu tư thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư, nhà đầu tư sẽ được hưởng hệ thống chính sách ưu đãi toàn diện theo quy định tại Khoản 2 Điều 14 Luật Đầu tư 2025:

Ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp

Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là đòn bẩy tài chính có sức hút rất mạnh mẽ đối với dòng vốn FDI và các tập đoàn lớn:

Thuế suất ưu đãi 10% trong thời hạn 15 năm: Áp dụng đối với dự án thuộc ngành nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư (Nhóm A) hoặc dự án tại địa bàn đặc biệt khó khăn. Một số dự án đặc biệt quan trọng có thể được Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng thuế suất 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án.

Miễn thuế, giảm thuế có thời hạn: Mức phổ biến nhất là miễn thuế TNDN trong 04 năm đầu (kể từ khi có thu nhập chịu thuế) và giảm 50% số thuế phải nộp trong 09 năm tiếp theo đối với dự án Nhóm A. Đối với dự án Nhóm B, mức ưu đãi phổ biến là miễn 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo.

Ưu đãi miễn thuế nhập khẩu

Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của dự án (máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải chuyên dùng, linh kiện, vật tư).

Miễn thuế nhập khẩu trong thời hạn 05 năm kể từ khi bắt đầu sản xuất đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong nước chưa sản xuất được nhập khẩu để phục vụ sản xuất của dự án thuộc ngành đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Ưu đãi về đất đai & thuế sử dụng đất

Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và thuế sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai (Luật Đất đai 2024).

Dự án thuộc ngành đặc biệt ưu đãi đầu tư hoặc thực hiện tại địa bàn đặc biệt khó khăn được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê hoặc miễn tối thiểu 11-15 năm.

Khấu hao nhanh & tăng chi phí được trừ

Doanh nghiệp được phép áp dụng khấu hao nhanh đối với tài sản cố định, tối đa gấp 2 lần mức khấu hao theo phương pháp đường thẳng để nhanh chóng thu hồi vốn.

Được tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế đối với các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).

Cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt

Luật Đầu tư 2025 đã thiết lập những ưu đãi đặc biệt chưa từng có tiền lệ nhằm thu hút các “sếu đầu đàn” trong chuỗi cung ứng toàn cầu:

  • Đối tượng áp dụng: Các dự án thành lập mới trung tâm R&D, hạ tầng dữ liệu lớn, hạ tầng 5G+, dự án sản xuất chip bán dẫn, AI có quy mô vốn từ 3.000 tỷ đồng trở lên (giải ngân tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong 3 năm); hoặc các dự án Nhóm A khác có quy mô vốn từ 30.000 tỷ đồng trở lên (giải ngân tối thiểu 10.000 tỷ đồng trong 3 năm).
  • Quyền lợi đặc biệt: Thuế suất ưu đãi TNDN có thể giảm xuống 5-9%; thời gian miễn thuế lên đến 6 năm, giảm 50% lên đến 13 năm; miễn tiền thuê đất lên đến toàn bộ thời gian dự án; hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực và chi phí R&D từ Quỹ Hỗ trợ Đầu tư quốc gia.

Xem thêm: Các bước thành lập công ty FDI tại Việt Nam

Mối tương quan giữa ưu đãi ngành, nghề và ưu đãi địa bàn

Chính sách pháp luật đầu tư từ năm 2026 quy định những nguyên tắc áp dụng ưu đãi theo địa bàn vô cùng có lợi cho nhà đầu tư (Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP):

  • Dự án thuộc ngành nghề ưu đãi (Nhóm B) thực hiện tại địa bàn khó khăn sẽ được nâng mức ưu đãi tương đương với dự án thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn.
  • Dự án thuộc ngành đặc biệt ưu đãi (Nhóm A) thực hiện tại địa bàn đặc biệt khó khăn sẽ được hưởng mức ưu đãi cao nhất khung pháp luật (miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 4 năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo, thuế suất 10% trong 15 năm hoặc toàn bộ dự án).
  • Trường hợp dự án đáp ứng nhiều điều kiện hưởng các mức ưu đãi khác nhau, nhà đầu tư được quyền lựa chọn áp dụng mức ưu đãi cao nhất.

Lưu ý – Các dự án sau đây KHÔNG được áp dụng ưu đãi theo địa bàn:

  • Dự án khai thác khoáng sản.
  • Dự án sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ dự án sản xuất ô tô, tàu bay, du thuyền).
  • Dự án xây dựng nhà ở thương mại.

Trình tự, thủ tục và nguyên tắc đăng ký hưởng ưu đãi đầu tư từ năm 2026

Một trong những điểm cải cách hành chính đột phá nhất của Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP là chuyển dịch mạnh mẽ từ cơ chế “Tiền kiểm” sang “Hậu kiểm”.

Nguyên tắc “tự xác định và tự chịu trách nhiệm”

Nhà đầu tư và doanh nghiệp không còn phải nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư độc lập như trước đây. Căn cứ vào ngành nghề (Phụ lục II) và địa bàn (Phụ lục III) quy định tại Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư tự xác định mức ưu đãi và đăng ký trong văn bản đề xuất dự án đầu tư.

Cơ quan đăng ký đầu tư sẽ ghi nhận hình thức, căn cứ và điều kiện hưởng ưu đãi trong Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Quy trình để nhận ưu đãi tại cơ quan chuyên ngành

Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp & Thuế nhập khẩu: Doanh nghiệp mang Giấy cứng nhận đăng ký đầu tư trực tiếp đến Cơ quan thuế (Hoặc Hải quan) tại địa phương để kê khai miễn, giảm thuế theo quy định.

Ưu đãi đất đai: Doanh nghiệp làm thủ tục miễn, giảm tiền thuê đất tại Cơ quan thuế & Sở Tài nguyên và Môi trường trên cơ sở quyết định giao đất/cho thuê đất.

Xem thêm: Dịch vụ thành lập công ty FDI (có vốn nước ngoài)

Điều khoản chuyển tiếp và cam kết bảo hộ đầu tư cho dự án đang triển khai

Đối với các nhà đầu tư đã và đang triển khai dự án trước ngày 01/03/2026 (ngày Luật Đầu tư 2025 bắt đầu có hiệu lực), Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã đưa ra nguyên tắc bảo hộ đầu tư tuyệt đối:

  • Trường hợp văn bản mới quy định mức ưu đãi cao hơn: Doanh nghiệp hoàn toàn có quyền yêu cầu điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư để hưởng mức ưu đãi cao hơn cho thời gian hưởng ưu đãi còn lại của dự án.
  • Trường hợp văn bản mới quy định mức ưu đãi thấp hơn: Doanh nghiệp tiếp tục được hưởng mức ưu đãi đã được ghi nhận tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đã cấp cho đến hết thời hạn ưu đãi còn lại.
  • Bảo hộ khi thay đổi địa giới hành chính: Việc sáp nhập, chia tách đơn vị hành chính cấp xã hoặc điều chỉnh quy hoạch khu công nghiệp không làm mất đi quyền hưởng ưu đãi của dự án hiện hữu.

Các sai sót thường gặp của doanh nghiệp

Đăng ký mã ngành đầu tư, kinh doanh được hưởng ưu đãi nhưng không hoạt động đúng như đăng ký: Việc chỉ đăng ký mã ngành thuộc danh mục ưu đãi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là chưa đủ. Cơ quan quản lý sẽ thường xuyên kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế của dự án.

Không duy trì điều kiện ưu đãi: Mức ưu đãi được áp dụng có thời hạn và dựa trên kết quả thực hiện. Nếu dự án không đáp ứng đủ quy mô vốn, tiến độ giải ngân hoặc số lượng lao động cam kết, doanh nghiệp sẽ bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

Bỏ sót các gói hỗ trợ đầu tư ngoài thuế: Nhiều nhà đầu tư chỉ tập trung vào ưu đãi thuế mà bỏ qua các khoản hỗ trợ chi phí R&D, hỗ trợ đào tạo lao động và tín dụng ưu đãi từ Quỹ Hỗ trợ Đầu tư.

Khung pháp lý về ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn có chọn lọc. Các chính sách miễn giảm thuế, tiền thuê đất và thuế nhập khẩu không chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ tài chính, mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp doanh nghiệp bứt phá trong các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế xanh và chuyển đổi số.

Việc rà soát danh mục ngành nghề, đánh giá điều kiện thực tế và xây dựng hồ sơ pháp lý chặt chẽ ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án là yếu tố quyết định giúp nhà đầu tư tối ưu hóa chi phí.

Quý doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tư vấn chi tiết về ngành, nghề ưu đãi đầu tư hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục đăng ký dự án đầu tư tại Việt Nam, vui lòng liên hệ với Công ty Luật Siglaw để được đội ngũ luật sư hỗ trợ tận tình.

Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.

Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Tp. Hồ Chí Minh.

Chi nhánh tại miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng.

Hotline: 0961 366 238

Email: vp@siglaw.com.vn

Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw

Cảnh báo
mạo danh Siglaw
Tư vấn miễn phí: 0961 366 238