Chính sách mới Lao động Tiền lương theo Luật áp dụng 09/2026

Chủ đề: Giấy phép lao động

08/09/2026

Tháng 9 năm 2026 hàng loạt văn bản áp dụng chính sách mới theo Bộ Luật Lao Động có hiệu lực đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quy định về lao động, tiền lương. Từ quy định cho phép giáo viên nghỉ hưu ký hợp đồng làm việc toàn thời gian, giới hạn giờ làm với lao động đặc thù trên biển, cho đến các mức phạt mới đối với doanh nghiệp vi phạm quy định đăng ký lao động.

Đây đều là những nội dung mà cả người lao động và doanh nghiệp cần nắm rõ để bảo vệ quyền lợi cũng như tránh rủi ro pháp lý. Bài viết dưới đây tổng hợp chi tiết 4 chính sách mới quy định về lao động, tiền lương được áp dụng từ tháng 09/2026.

Giáo viên nghỉ hưu được ký hợp đồng lao động toàn thời gian tại cơ sở giáo dục có hiệu lực từ 01/09/2026

Theo Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT ban hành ngày 15/7/2026, đây là lần đầu tiên có quy định cụ thể về nhà giáo HĐ Lao động toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, được xác lập dưới hình thức hợp đồng lao động theo pháp luật. Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2026 và áp dụng đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, cơ sở giáo dục cùng các bên liên quan.

Một số điểm đáng chú ý được quy định tại Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT về hợp đồng làm việc toàn thời gian tại cơ sở giáo dục:

Thứ nhất, việc ký hợp đồng phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, công khai, minh bạch; phù hợp với nhu cầu và chiến lược phát triển đội ngũ của cơ sở giáo dục, đồng thời không được ảnh hưởng đến kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và phát triển đội ngũ nhà giáo kế cận.
Thứ hai, giáo viên nghỉ hưu chỉ được ký hợp đồng toàn thời gian với một cơ sở giáo dục duy nhất, đồng thời phải tuân thủ đạo đức nghề nghiệp và liêm chính học thuật; ngược lại, cơ sở giáo dục có trách nhiệm bảo đảm điều kiện làm việc và sử dụng hiệu quả đội ngũ này.
Thứ ba, cơ sở giáo dục được sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học; kết quả công tác của họ còn được dùng làm căn cứ xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng.
Thứ tư, thông tư quy định cụ thể về nguyên tắc ký kết hợp đồng, điều kiện được ký hợp đồng, thời giờ làm việc, tiền lương, phụ cấp cũng như quyền và trách nhiệm của cả nhà giáo lẫn cơ sở giáo dục.

Cùng với đó, Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT cũng bãi bỏ Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT liên quan đến chế độ thỉnh giảng đã áp dụng suốt 15 năm qua, thay vào đó là khung pháp lý mới, chuẩn hóa hơn cho hoạt động thỉnh giảng.

Xem thêm: Luật Lao Động mới nhất 2026: Quy định mới & 1 Số Lưu ý

Công việc đặc biệt trên biển người lao động chỉ làm tối đa 06 giờ/ngày áp dụng từ 01/09/2026

Chính sách mới Lao động Tiền lương theo Luật áp dụng 09/2026

Cũng có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, Thông tư số 56/2026/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 06/7/2026 quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm công việc có tính chất đặc biệt trên biển trong hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải.

Nội dung chính của Thông tư số 56/2026/TT-BXD bao gồm:

Thời giờ làm việc được bố trí theo ca và không quá 6 giờ trong 1 ngày đối với nhóm lao động thuộc phạm vi điều chỉnh;
Quy định áp dụng cho các công việc đặc thù như vận hành trạm đèn biển, bảo trì báo hiệu hàng hải, tiếp tế luồng, khảo sát đê kè trên biển;
Số giờ làm thêm không được vượt quá 50% số giờ làm việc của một ca trong ngày và không quá 300 giờ trong một năm;
Sau mỗi ca làm việc, người lao động được nghỉ liên tục tối thiểu 12 giờ trước khi bắt đầu ca mới; giữa ca được giải lao ít nhất 30 phút liên tục, nếu làm ban đêm thì nghỉ ít nhất 45 phút liên tục, và thời gian nghỉ giải lao này vẫn được tính vào giờ làm việc;
Hằng năm, người lao động làm việc trên biển được bố trí nghỉ liên tục sau các phiên làm việc với tổng thời gian tối thiểu 52 ngày, có thể chia thành một hoặc nhiều đợt.

Đây là bước cụ thể hóa nguyên tắc bảo vệ sức khỏe cho nhóm lao động làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thời tiết và môi trường biển, đồng thời buộc các đơn vị sử dụng lao động phải rà soát lại nội quy lao động, lịch làm việc để tuân thủ đúng quy định mới.

Quy định mức phạt doanh nghiệp không đăng ký thông tin lao động từ 10/09/2026

Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng chính thức có hiệu lực từ ngày 10/09/2026. Một số mức phạt đáng chú ý liên quan đến đăng ký thông tin lao động:

Phạt tiền từ 1 – 2 triệu đồng đối với người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng không cung cấp thông tin, cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác để làm căn cứ đăng ký lao động.
Đối với việc lập sổ quản lý lao động: không nhập đầy đủ thông tin người lao động từ ngày bắt đầu làm việc, hoặc không xuất trình sổ khi cơ quan chức năng yêu cầu có thể bị phạt 1-3 triệu đồng (cá nhân); không lập sổ, lập không đúng thời hạn hoặc sổ thiếu nội dung cơ bản bị phạt 5-10 triệu đồng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi, tối đa tới 20 triệu đồng.
Các mức phạt khác trong lĩnh vực lao động như việc đăng ký lao động phải được thực hiện đồng thời với đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định hiện hành; hay hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội bị phạt từ 12-15% tổng số tiền chậm đóng, tối đa 75 triệu đồng.

Đây là lời nhắc quan trọng để bộ phận nhân sự các doanh nghiệp chủ động rà soát hồ sơ, sổ quản lý lao động và quy trình đăng ký thông tin, tránh bị xử phạt khi cơ quan chức năng tăng cường thanh, kiểm tra kể từ thời điểm Nghị định có hiệu lực.

Xem thêm: Luật doanh nghiệp mới nhất 2026: Điểm nổi bật & Các thay đổi

Thông tư hướng dẫn chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện bị bãi bỏ từ 15/09/2026

Theo lộ trình cải cách chính sách bảo hiểm hưu trí, các quy định chuyển tiếp liên quan đến Thông tư 86/2017/TT-BTC – văn bản trước đây quy định chi tiết về đầu tư, kế toán, xác định giá trị tài sản ròng, chế độ báo cáo và giám sát quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện – sẽ chính thức bị bãi bỏ bắt đầu từ ngày 15/09/2026 thay bằng thông tư 111/2026/TT-BTC, đánh dấu bước hoàn thiện quá trình chuyển đổi sang cơ chế bảo hiểm hưu trí bổ sung mới theo Nghị định 85/2026/NĐ-CP.

Nghị định 85/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, thay thế Nghị định số 88/2016/NĐ-CP về chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện trước đây, nhằm tạo hành lang pháp lý mới để phát triển hệ thống bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội. Đáng chú ý, việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung vẫn giữ nguyên tinh thần hoàn toàn tự nguyện: doanh nghiệp không được lấy việc tham gia làm điều kiện tuyển dụng, ký kết hay gia hạn hợp đồng lao động, cũng không được phân biệt đối xử hay gây áp lực với người lao động liên quan đến loại hình bảo hiểm này.

Đối với các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí được thành lập theo Nghị định 88/2016/NĐ-CP cũ, một số quy định của Thông tư 86 vẫn tiếp tục được áp dụng trong thời gian chuyển tiếp tối đa 12 tháng kể từ ngày Nghị định 85 có hiệu lực, tức tương ứng đến khoảng tháng 5/2027, để các đơn vị có đủ thời gian điều chỉnh danh mục và cơ cấu đầu tư theo quy định mới.

Thay đổi này giúp thống nhất khung pháp lý cho bảo hiểm hưu trí bổ sung, tránh chồng chéo giữa văn bản cũ và mới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp và người lao động tham gia kênh tích lũy thu nhập hưu trí này.

Doanh nghiệp và người lao động cần làm gì khi áp dụng chính sách mới từ tháng 09/2026

Trước loạt thay đổi trên, để tránh rủi ro pháp lý và bảo đảm quyền lợi, các bên liên quan nên:

Doanh nghiệp, cơ sở giáo dục: Rà soát lại hợp đồng lao động, sổ quản lý lao động, quy chế làm việc với lao động đặc thù (trên biển) và chính sách hưu trí bổ sung để cập nhật kịp thời theo quy định mới, tránh bị xử phạt từ ngày 10/09/2026.
Người lao động, nhà giáo nghỉ hưu: Chủ động tìm hiểu điều kiện, quyền lợi khi ký hợp đồng làm việc toàn thời gian sau nghỉ hưu hoặc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung để đưa ra quyết định phù hợp.
Bộ phận nhân sự: Cập nhật quy trình đăng ký, điều chỉnh thông tin lao động đồng bộ với đăng ký bảo hiểm xã hội nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP.

Việc nắm bắt sớm các chính sách mới về lao động, tiền lương không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc minh bạch, bảo vệ tốt hơn quyền lợi chính đáng của người lao động trong giai đoạn chuyển đổi chính sách hiện nay.

Trong quá trình này, Siglaw cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật doanh nghiệp chuyên sâu về lao động và tiền lương, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật quy định mới, rà soát chính sách và kịp thời điều chỉnh các quy định nội bộ phù hợp. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, công ty luật Siglaw đồng hành cùng doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo đảm tuân thủ và xây dựng chính sách nhân sự hiệu quả, bền vững.