Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI – Foreign Portfolio Investment) là một trong những phương thức đầu tư phổ biến của các nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia thị trường Việt Nam. Thay vì trực tiếp thành lập hoặc điều hành doanh nghiệp, nhà đầu tư sẽ tham gia thị trường thông qua việc mua cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ hoặc các công cụ tài chính khác.
Tuy nhiên, trên thực tế, không ít nhà đầu tư vẫn chưa nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp, dẫn đến những rủi ro không đáng có trong quá trình đầu tư. Trong bài viết dưới đây, Siglaw sẽ giúp Quý khách hiểu rõ khái niệm FPI, các hình thức đầu tư gián tiếp cũng như những quy định pháp lý cần lưu ý khi đầu tư tại Việt Nam.
Đầu tư FPI là gì?
Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là hình thức đầu tư mà nhà đầu tư không trực tiếp sở hữu hoặc tham gia quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam. Thay vào đó, nhà đầu tư bỏ vốn thông qua các công cụ tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ hoặc các khoản đầu tư tài chính khác.
Khi thực hiện đầu tư theo hình thức này, nhà đầu tư sở hữu các loại chứng khoán hoặc tài sản tài chính và hưởng lợi nhuận từ biến động giá trị hoặc thu nhập phát sinh từ các khoản đầu tư đó, đồng thời cũng phải chịu các rủi ro về thị trường.
Ví dụ, nếu muốn tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam, nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu của doanh nghiệp niêm yết hoặc đầu tư vào các quỹ đầu tư chứng khoán. Đây đều là những hình thức đầu tư gián tiếp vì nhà đầu tư không trực tiếp sở hữu và điều hành doanh nghiệp.
Các hình thức đầu tư FPI tại Việt Nam
Theo Điều 25 Luật Đầu tư năm 2020, nhà đầu tư có thể góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp trong tổ chức kinh tế thông qua các hình thức sau:
- Mua cổ phần của công ty cổ phần từ chính công ty hoặc từ các cổ đông hiện hữu;
- Mua phần vốn góp của thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn để trở thành thành viên của công ty;
- Mua phần vốn góp của thành viên góp vốn trong công ty hợp danh;
- Mua phần vốn góp trong các tổ chức kinh tế khác theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, nhà đầu tư nước ngoài còn có thể thực hiện đầu tư gián tiếp thông qua các phương thức như:
Đầu tư thông qua quỹ đầu tư
Nhà đầu tư góp vốn vào các quỹ đầu tư, bao gồm quỹ đầu tư chứng khoán hoặc quỹ tín thác, để gián tiếp tham gia vào nhiều loại tài sản khác nhau.
Đầu tư thông qua hợp đồng tương lai
Nhà đầu tư tham gia giao dịch các hợp đồng tương lai đối với hàng hóa, ngoại tệ hoặc chứng khoán theo quy định của pháp luật.
Đầu tư vào trái phiếu
Nhà đầu tư mua trái phiếu do doanh nghiệp hoặc tổ chức phát hành trên thị trường tài chính Việt Nam nhằm hưởng lợi tức theo kỳ hạn.
Đầu tư vào cổ phiếu
Thông qua các sở giao dịch chứng khoán, nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết để hưởng lợi từ cổ tức hoặc sự tăng giá cổ phiếu.
Đầu tư thông qua các công cụ tài chính khác
Ngoài các hình thức trên, nhà đầu tư còn có thể đầu tư vào các sản phẩm tài chính khác như quỹ đầu tư bất động sản, trái phiếu quốc tế hoặc các công cụ tài chính được pháp luật cho phép.
Tuy nhiên, mọi hoạt động đầu tư gián tiếp đều phải tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam về điều kiện đầu tư, quản lý ngoại hối, nghĩa vụ thuế và các quy định chuyên ngành có liên quan.
Nguyên tắc thực hiện đầu tư gián tiếp nước ngoài
Theo Điều 4 Thông tư số 05/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau:
- Mọi giao dịch đầu tư gián tiếp phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam.
- Nhà đầu tư nước ngoài chỉ được sử dụng một tài khoản vốn đầu tư gián tiếp mở tại một ngân hàng được phép để thực hiện các giao dịch liên quan đến hoạt động đầu tư.
- Khi đầu tư theo các hình thức được pháp luật cho phép, nhà đầu tư phải tuân thủ:
- Thông tư 05/2014/TT-NHNN;
- Quy định về mở và sử dụng tài khoản thanh toán;
- Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn thi hành;
- Quy định về góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài trong doanh nghiệp Việt Nam;
- Các quy định pháp luật có liên quan khác.
- Số dư trên tài khoản vốn đầu tư gián tiếp không được chuyển sang tiền gửi tiết kiệm hoặc tiền gửi có kỳ hạn tại các tổ chức tín dụng.
Ưu điểm và hạn chế của đầu tư FPI
Ưu điểm
Tiếp cận thị trường dễ dàng
Đầu tư gián tiếp giúp nhà đầu tư tham gia nhiều lĩnh vực và nhiều loại tài sản khác nhau mà không cần trực tiếp quản lý doanh nghiệp.
Đa dạng hóa danh mục đầu tư
Việc phân bổ vốn vào nhiều loại tài sản giúp giảm thiểu rủi ro so với việc tập trung vào một khoản đầu tư duy nhất.
Chi phí đầu tư hợp lý
So với đầu tư trực tiếp, FPI thường có chi phí ban đầu thấp hơn, đồng thời thủ tục đầu tư cũng đơn giản hơn.
Nhược điểm
Không trực tiếp kiểm soát hoạt động đầu tư
Nhà đầu tư không có quyền điều hành doanh nghiệp hoặc quyết định chiến lược kinh doanh của đơn vị nhận vốn.
Lợi nhuận có thể bị giới hạn
Hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào tình hình thị trường và năng lực quản lý của quỹ hoặc tổ chức phát hành, đồng thời nhà đầu tư còn phải chịu các khoản phí quản lý.
Rủi ro thị trường
Giá cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản tài chính có thể biến động mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị khoản đầu tư.
Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là kênh đầu tư linh hoạt, tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam mà không cần trực tiếp thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp. Tuy nhiên, để hoạt động đầu tư diễn ra đúng quy định và hạn chế rủi ro pháp lý, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ các điều kiện, trình tự và quy định pháp luật hiện hành.
Nếu Quý khách có nhu cầu tư vấn về đầu tư gián tiếp, góp vốn, mua cổ phần hoặc các thủ tục đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, vui lòng liên hệ Siglaw qua Hotline: 0961 366 238 để được đội ngũ luật sư và chuyên gia hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và toàn diện.
Thông tin liên hệ:
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 -– NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 -– 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Hồ Chí Minh.
Chi nhánh miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng
Email: vp@siglaw.com.vn
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
