Sáng chế là giải pháp kỹ thuật được tạo ra nhằm giải quyết một vấn đề cụ thể bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên. Theo quy định pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam, đăng ký sáng chế có thể được bảo hộ dưới hình thức Bằng độc quyền sáng chế hoặc Bằng độc quyền giải pháp hữu ích nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định.
Sáng chế là gì?
Sáng chế hay Giải pháp kỹ thuật là tập hợp các thông tin cần thiết về phương pháp kỹ thuật hoặc phương tiện kỹ thuật nhằm xử lý một nhiệm vụ xác định. Đây là đối tượng được xem xét bảo hộ dưới danh nghĩa sáng chế.
Giải pháp kỹ thuật có thể tồn tại dưới các dạng sau:
Sản phẩm
Sản phẩm dưới dạng vật thể
Bao gồm các thiết bị, máy móc, linh kiện, dụng cụ, hệ thống kỹ thuật hoặc mạch điện,… được cấu thành bởi các đặc điểm kỹ thuật xác định về kết cấu và chức năng nhằm phục vụ nhu cầu của con người.
Sản phẩm dưới dạng chất
Là các đơn chất, hợp chất hoặc hỗn hợp chất như vật liệu, thực phẩm, dược phẩm, hóa chất,… được xác định thông qua thành phần, tỷ lệ và trạng thái của các yếu tố cấu thành.
Sản phẩm sinh học
Bao gồm gen, vi sinh vật, thực vật hoặc động vật biến đổi gen,… chứa thông tin di truyền đã được tác động bởi con người và có khả năng tự tái tạo.
Quy trình hoặc phương pháp
Đây là các giải pháp liên quan đến quy trình sản xuất, phương pháp kiểm tra, chẩn đoán, xử lý hoặc dự báo,… được thể hiện thông qua trình tự thao tác, phương tiện thực hiện và các biện pháp kỹ thuật nhằm đạt được mục đích nhất định.
Điều kiện để sáng chế được bảo hộ
Đối với Bằng độc quyền sáng chế
Một sáng chế được cấp Bằng độc quyền sáng chế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Có tính mới;
- Có trình độ sáng tạo;
- Có khả năng áp dụng công nghiệp.
Đối với Bằng độc quyền giải pháp hữu ích
Giải pháp hữu ích được bảo hộ khi đáp ứng các tiêu chí:
- Có tính mới;
- Không phải hiểu biết thông thường;
- Có khả năng áp dụng công nghiệp.
Những đối tượng không được bảo hộ dưới danh nghĩa sáng chế
Theo Điều 59 Luật Sở hữu trí tuệ, các đối tượng sau không được bảo hộ dưới hình thức sáng chế:
- Phát minh, lý thuyết khoa học, phương pháp toán học;
- Sơ đồ, kế hoạch, quy tắc hoặc phương pháp thực hiện hoạt động trí óc, kinh doanh, trò chơi hoặc huấn luyện vật nuôi;
- Chương trình máy tính;
- Phương thức thể hiện thông tin;
- Giải pháp chỉ mang tính thẩm mỹ;
- Giống thực vật, giống động vật;
- Quy trình sản xuất thực vật, động vật chủ yếu mang bản chất sinh học;
- Phương pháp phòng ngừa, chẩn đoán và chữa bệnh cho người hoặc động vật.
Thủ tục Đăng ký sáng chế/Giải pháp hữu ích
Hồ sơ Đăng ký sáng chế/Giải pháp hữu ích
Hồ sơ đăng ký sáng chế hoặc giải pháp hữu ích thông thường bao gồm:
- 02 Tờ khai đăng ký sáng chế theo mẫu quy định;
- 02 Bản mô tả sáng chế hoặc giải pháp hữu ích;
- 02 Bản tóm tắt sáng chế;
- Chứng từ nộp phí và lệ phí.
Nội dung bản mô tả sáng chế
Bản mô tả cần trình bày rõ ràng và đầy đủ bản chất kỹ thuật của sáng chế, bao gồm:
- Tên sáng chế;
- Lĩnh vực sử dụng;
- Tình trạng kỹ thuật liên quan;
- Bản chất kỹ thuật của sáng chế;
- Mô tả hình vẽ (nếu có);
- Phương án thực hiện;
- Ví dụ thực hiện;
- Hiệu quả hoặc lợi ích đạt được.
Yêu cầu bảo hộ
Phần yêu cầu bảo hộ được trình bày riêng nhằm xác định phạm vi quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế. Nội dung phải ngắn gọn, rõ ràng và thể hiện các dấu hiệu mới cần được bảo hộ.
Tài liệu bổ sung khác
Tùy từng trường hợp, hồ sơ có thể cần thêm:
- Giấy ủy quyền;
- Tài liệu chuyển nhượng quyền nộp đơn;
- Tài liệu chứng minh quyền đăng ký;
- Tài liệu yêu cầu hưởng quyền ưu tiên.
Yêu cầu chung đối với đơn đăng ký sáng chế
Khi nộp đơn đăng ký sáng chế, người nộp đơn cần lưu ý:
- Mỗi đơn chỉ yêu cầu cấp một văn bằng bảo hộ;
- Hồ sơ phải được lập bằng tiếng Việt;
- Tài liệu trình bày trên giấy A4 theo đúng quy cách;
- Nội dung phải rõ ràng, thống nhất và không tẩy xóa;
- Thuật ngữ sử dụng cần phổ thông, đúng chuẩn kỹ thuật;
- Có thể kèm theo dữ liệu điện tử bổ trợ.
Phí và lệ phí đăng ký sáng chế
Một số khoản phí cơ bản khi đăng ký sáng chế gồm:
- Lệ phí nộp đơn;
- Phí thẩm định hình thức;
- Phí công bố đơn;
- Phí tra cứu thông tin;
- Phí thẩm định nội dung;
- Phí yêu cầu hưởng quyền ưu tiên (nếu có);
- Phí phân loại sáng chế quốc tế IPC.
Mức phí cụ thể sẽ thay đổi tùy thuộc số lượng điểm yêu cầu bảo hộ, số trang bản mô tả và phạm vi yêu cầu đăng ký.
Thời gian xử lý đơn đăng ký sáng chế
Sau khi tiếp nhận, đơn đăng ký sáng chế được xử lý theo các giai đoạn sau:
Thẩm định hình thức
Khoảng 01 tháng kể từ ngày nộp đơn.
Công bố đơn
Đơn sáng chế thường được công bố vào tháng thứ 19 kể từ ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn nếu không có quyền ưu tiên.
Thẩm định nội dung
Thời gian thẩm định nội dung không quá 18 tháng kể từ ngày công bố đơn hoặc từ ngày nộp yêu cầu thẩm định nội dung.
Hình thức nộp đơn đăng ký sáng chế
Người nộp đơn có thể lựa chọn một trong hai hình thức sau:
Nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua bưu điện
Hồ sơ có thể nộp tại:
- Trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội;
- Văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh;
- Văn phòng đại diện tại Đà Nẵng.
Nộp đơn trực tuyến
Người nộp đơn cần có:
- Chứng thư số;
- Chữ ký số;
- Tài khoản được phê duyệt trên hệ thống trực tuyến của Cục Sở hữu trí tuệ.
Sau khi hoàn tất khai báo trực tuyến, người nộp đơn phải hoàn thành việc đối chiếu hồ sơ và nộp phí theo quy định để được cấp số đơn hợp lệ.
Vai trò của việc đăng ký sáng chế
Đăng ký sáng chế giúp cá nhân và doanh nghiệp:
- Được pháp luật bảo hộ độc quyền đối với giải pháp kỹ thuật;
- Ngăn chặn hành vi sao chép hoặc sử dụng trái phép;
- Gia tăng giá trị tài sản trí tuệ;
- Tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường;
- Hỗ trợ hoạt động chuyển nhượng, góp vốn hoặc thương mại hóa công nghệ.
Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo ngày càng phát triển, việc đăng ký bảo hộ sáng chế không chỉ giúp bảo vệ thành quả nghiên cứu mà còn là công cụ quan trọng để doanh nghiệp nâng cao giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Để được tư vấn chi tiết và toàn diện về thủ tục Đăng ký sáng chế/Giải pháp hữu ích tại Việt Nam Quý khách vui lòng liên hệ công ty luật Siglaw:
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Tp. Hồ Chí Minh.
Chi nhánh tại miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng.
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
