Sáng ngày 25/05/2026, sự kiện Pre-DAVAS 2026 Da Nang do BRIDGENT tổ chức đã chính thức diễn ra tại thành phố Đà Nẵng. Đây là diễn đàn đối thoại cấp cao quy tụ các Lãnh đạo Thành phố Đà Nẵng, đại diện các Cơ quan ban ngành cùng đông đảo các nhà đầu tư, chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước nhằm định vị chiến lược và thúc đẩy dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào khu vực.
Nhận lời mời từ Ban tổ chức, Tiến sĩ, Luật sư Lê Thị Dung – Giám đốc Điều hành Công ty luật Siglaw, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đông Đô – đã tham dự và mang đến sự kiện bài tham luận đặc biệt mang tính thực tiễn cao: “Những vấn đề pháp lý vận hành thường bị Nhà đầu tư đánh giá thấp khi đầu tư vào Việt Nam hiện nay” (Operational Legal Issues Frequently Underestimated by Investors in Vietnam).
Tại sự kiện, song hành cùng những định hướng mở đường và chính sách ưu đãi vượt trội từ Lãnh đạo Thành phố Đà Nẵng cũng như Ban Xúc tiến và Hỗ trợ Đầu tư (IPA Đà Nẵng), Tiến sĩ, Luật sư Lê Thị Dung đã mang đến một góc nhìn chuyên sâu, tiếp cận trực diện vào giai đoạn hậu cấp phép của doanh nghiệp.
Với hơn 14 năm kinh nghiệm tư vấn chuyên sâu cho các dự án FDI và quản trị doanh nghiệp, Tiến sĩ Lê Thị Dung nhấn mạnh rằng: Sự cởi mở, quyết liệt của chính quyền địa phương là bệ phóng vững chắc, nhưng sự chủ động tuân thủ của chính doanh nghiệp mới là gốc rễ của một hành trình đầu tư bền vững. Khi giấy phép đầu tiên là Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) được trao tay, hành trình kinh doanh của doanh nghiệp mới thực sự bắt đầu. Giai đoạn vận hành sau đó mới là những vấn đề nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý, tuy nhiên lại dễ bị bỏ qua:
Nắm chắc quy hoạch địa phương và các loại Giấy phép con (Sub-licenses) cần thiết cho đúng loại hình dự án
Nhiều nhà đầu tư nước ngoài lầm tưởng có IRC, ERC là có thể hoạt động ngay. Thực tế, địa điểm dự án phải đáp ứng khắt khe quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất và ngành nghề của địa phương. Nhiều doanh nghiệp FDI gặp bế tắc khi đã thuê xong nhà xưởng/văn phòng nhưng không thể đăng ký ngành nghề do địa điểm không phù hợp quy hoạch. Bên cạnh đó, các dòng “giấy phép con” (như ENT trong bán lẻ, giấy phép logistics, giáo dục…) sau thành lập mới là điều kiện đủ để doanh nghiệp chính thức hoạt động.
Các quy định tiêu chuẩn khắt khe về PCCC và giấy phép môi trường
Đây là hai lĩnh vực đang được cơ quan quản lý siết chặt trong những năm gần đây. Các quy chuẩn kỹ thuật như QCVN 06 về PCCC liên tục cập nhật với tiêu chuẩn rất cao. Việc thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu hệ thống PCCC hay việc hoàn thiện Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM)/Giấy phép môi trường trước khi vận hành hiện nay đòi hỏi nguồn ngân sách và thời gian lớn hơn rất nhiều so với dự tính ban đầu của các chủ đầu tư. Nhà đầu tư cần chủ động trong việc hoàn thiện điều kiện giấy phép này ngay từ ban đầu, để không bị trễ dự án do phải mất thời gian chờ đợi do quá trình xin giấy phép này thường kéo dài.
Quản trị nhân sự và quy định về giấy phép lao động (Work Permit) cho lao động nước ngoài
Trong bối cảnh pháp luật lao động Việt Nam mang tính bảo hộ cao hướng về người lao động, quản trị nhân sự trở thành một bài toán pháp lý đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối từ phía doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành và phòng ngừa rủi ro tranh chấp. Sự khắt khe này thể hiện rõ nét qua hai khía cạnh cốt lõi:
Quản trị lao động nội bộ (Nội quy và Kỷ luật): Việc ban hành Nội quy lao động (ILR) không chỉ đơn thuần là văn bản hóa quy chế công ty, mà là quy trình bắt buộc phải đăng ký cơ quan quản lý và tuân thủ chặt chẽ tính hợp pháp về cả nội dung lẫn hình thức. Đặc biệt, quy trình xử lý kỷ luật lao động khá phức tạp như hiện nay. Chỉ cần doanh nghiệp bỏ sót một bước nhỏ như chậm thông báo cho công đoàn, thiếu biên bản họp, hoặc không chứng minh được lỗi – thì khi xảy ra tranh chấp tại Tòa án, quyết định kỷ luật hoặc sa thải của doanh nghiệp sẽ lập tức bị tuyên vô hiệu. Hậu quả là doanh nghiệp phải nhận lại lao động, bồi thường tiền lương và tổn thất tinh thần với chi phí tài chính vô cùng đắt đỏ.
Sử dụng nhân sự nước ngoài (Work Permit): Xu hướng siết chặt quản lý dòng lao động ngoại quốc thể hiện rõ qua quy trình hai tầng nghiêm ngặt: giải trình nhu cầu và cấp Giấy phép lao động. Cơ quan có thẩm quyền hiện nay kiểm tra rất gắt gao giữa vị trí công việc dự kiến tuyển dụng, bằng cấp chuyên ngành và thâm niên kinh nghiệm thực tế được hợp pháp hóa lãnh sự. Việc không thấu hiểu sâu sắc quy trình thẩm định này khiến nhiều doanh nghiệp FDI rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan khi không thể đưa nhân sự cấp cao hoặc chuyên gia kỹ thuật sang điều hành đúng tiến độ dự án, trực tiếp gây đình trệ hoạt động kinh doanh.
Nhà đầu tư cần chủ động kiểm soát được rủi ro về chuyển giá và giao dịch liên kết
Đối với các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI quy mô lớn, các dòng giao dịch nội bộ như mua bán nguyên vật liệu, cho mượn/thuê tài sản, cung ứng dịch vụ quản lý hay chuyển giao bản quyền thương hiệu là một phần tất yếu để tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, cơ chế này đang nằm trong sự kiểm soát đặc biệt của cơ quan thuế thông qua hành lang pháp lý nghiêm ngặt của Nghị định 132/2020/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
Rủi ro lớn nhất hiện nay là tư duy chủ quan của nhiều nhà đầu tư khi đồng nhất dòng tiền nội bộ tập đoàn với dòng tiền hoạt động thông thường, từ đó bỏ qua nghĩa vụ lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Transfer Pricing Documentation) gồm hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia trước thời điểm quyết toán thuế hàng năm.
Khi bước vào giai đoạn thanh tra, nếu doanh nghiệp không xuất trình được hệ thống hồ sơ chứng minh tính khách quan của giá giao dịch (nguyên tắc giá thị trường), cơ quan thuế có toàn quyền phủ quyết mức giá nội bộ đó. Hậu quả là doanh nghiệp sẽ bị ấn định lại doanh thu, chi phí và mức lợi nhuận tính thuế, dẫn đến việc truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp với số tiền khổng lồ, đi kèm các khoản phạt chậm nộp lũy tiến theo thời gian và đánh mất uy tín tuân thủ pháp lý tại thị trường Việt Nam.
Quản lý ngoại hối và dòng vốn qua tài khoản DICA
Chính sách quản lý ngoại hối của Việt Nam được thiết lập theo cơ chế giám sát dòng vốn chặt chẽ nhằm bảo vệ sự ổn định của đồng nội tệ và kiểm soát cán cân thanh toán quốc tế. Đối với các nhà đầu tư nước ngoài, mạch máu tài chính của toàn bộ dự án FDI bắt buộc phải vận hành qua một tài khoản vốn duy nhất: Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) mở tại một ngân hàng thương mại được phép tại Việt Nam. Theo quy định, mọi dòng tiền từ góp vốn điều lệ, giải ngân vốn vay nước ngoài (trung và dài hạn), cho đến chiều ngược lại là chuyển lợi nhuận hợp pháp và hoàn trả gốc vay về nước đều không thể tách rời tài khoản chuyên dùng này.
Rủi ro thực tế lớn nhất mà các doanh nghiệp FDI thường vướng phải là lỗi kỹ thuật trong phương thức chuyển tiền do không thấu hiểu bản chất của tài khoản DICA. Nhiều nhà đầu tư theo thói quen quốc tế đã chuyển thẳng tiền góp vốn hoặc tiền cho vay từ nước ngoài vào tài khoản thanh toán thông thường (Current Account) hoặc tài khoản cá nhân của thành viên sáng lập tại Việt Nam.
Hệ quả pháp lý của sai lầm này vô cùng nghiêm trọng: dòng vốn đó sẽ không được hệ thống ngân hàng và cơ quan quản lý công nhận là dòng vốn góp hợp pháp. Khi doanh nghiệp không thể hoàn tất thủ tục đăng ký tăng vốn hoặc xác nhận nghĩa vụ nợ với Ngân hàng Nhà nước, toàn bộ luồng tiền tương lai sẽ lập tức rơi vào trạng thái tắc nghẽn. Doanh nghiệp không thể kết chuyển lợi nhuận về nước, không thể hoàn trả nợ gốc vay nước ngoài, và gặp khủng hoảng nghiêm trọng trong việc tất toán và rút vốn khi thanh lý dự án.
Tuân thủ quy định về bảo vệ Dữ liệu Cá nhân (PDPD) và An ninh mạng
Nghị định 13/2023/NĐ-CP về Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDPD) đánh dấu một bước ngoặt pháp lý đưa Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn khắt khe tương tự như GDPR của châu Âu. Quy định này thiết lập một quy định tuân thủ rất lớn đối với các doanh nghiệp FDI, đặc biệt là các đơn vị trong lĩnh vực công nghệ, bán lẻ, hoặc các tập đoàn đa quốc gia đang áp dụng hệ thống quản lý nhân sự và tệp khách hàng tập trung trên nền tảng đám mây toàn cầu. Trọng tâm của rủi ro này nằm ở hai hành vi cốt lõi thường bị doanh nghiệp thực hiện theo thói quen nhưng lại cấu thành vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Các thông tin cơ bản về nhân sự và khách hàng như dữ liệu y tế (khám sức khỏe định kỳ), thông tin tài chính (tài khoản ngân hàng, mức lương), hoặc dữ liệu vị trí hiện tại đều được xếp vào nhóm thông tin nhạy cảm. Việc xử lý các nhóm dữ liệu này đòi hỏi những điều kiện bảo mật đặc biệt và quy trình xin chấp thuận từ chủ thể dữ liệu nghiêm ngặt hơn rất nhiều so với dữ liệu cơ bản.
Hành vi lưu trữ dữ liệu nhân sự người Việt Nam trên máy chủ đặt tại nước ngoài, hoặc cho phép công ty mẹ/bên thứ ba ở quốc gia khác truy cập vào hệ thống dữ liệu nội bộ tại Việt Nam đều được coi là chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Điểm mấu chốt là để hợp pháp hóa hai hoạt động trên, doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thiện và nộp hồ sơ đánh giá tác động xử lý/chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài về Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an) trong thời hạn quy định kể từ khi phát sinh hoạt động. Việc thiếu hụt hệ thống hồ sơ này không chỉ khiến doanh nghiệp đối mặt với các án phạt hành chính trực tiếp, nguy cơ bị đình chỉ hoạt động xử lý dữ liệu làm gián đoạn toàn bộ hệ thống vận hành, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín toàn cầu của tập đoàn khi vướng phải các cuộc thanh tra về an ninh mạng.
Cố vấn từ chuyên gia Siglaw
Trước làn sóng mở đường mạnh mẽ từ chính quyền thành phố Đà Nẵng, việc xây dựng một chiến lược quản trị rủi ro chủ động chính là yếu tố quyết định để doanh nghiệp bảo toàn dòng vốn và chuyển hóa các cơ hội đầu tư thành hiện thực. Tại phiên thảo luận của Pre-DAVAS 2026, Tiến sĩ, Luật sư Lê Thị Dung đã đưa ra giải pháp mang tính cốt lõi nhằm định hình lại tư duy pháp lý của các nhà đầu tư nước ngoài: chuyển dịch từ trạng thái từ bị động sang chủ động thông qua việc thiết lập hệ thống quản trị rủi ro pháp lý ngay từ giai đoạn tiền đầu tư.
Công cụ quản trị thực chiến này đóng vai trò như một bản đồ điều hướng, phân tích chi tiết và bóc tách cấu trúc pháp lý của dự án thành các trục quản trị cốt lõi. Định vị rõ ràng phòng ban hoặc chuyên gia chịu trách nhiệm thực hiện, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót thủ tục. Xác định chính xác thời điểm phải hoàn thành các phê duyệt hậu cấp phép (như PCCC, môi trường, giấy phép con) và chu kỳ gia hạn định kỳ, ngăn ngừa tối đa các khoản phạt do chậm trễ và minh bạch hóa các bước làm việc với cơ quan chức năng, tối ưu hóa tiến độ và kiểm soát chặt chẽ chi phí phát sinh ngoài dự toán.
Trong bối cảnh Đà Nẵng đang trải thảm đỏ đón làn sóng FDI bằng sự chân thành, minh bạch và quyết liệt, việc chủ động quản trị rủi ro pháp lý chính là lá chắn bảo vệ vững chắc cho doanh nghiệp. Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ, Luật sư Lê Thị Dung, Công ty luật Siglaw không chỉ dừng lại ở vai trò tư vấn, mà tự hào là cánh tay nối dài, đồng hành cùng Lãnh đạo Thành phố để kiến tạo một môi trường đầu tư an toàn, mang tri thức pháp lý thực chiến định hướng cho các tập đoàn quốc tế đi đến thành công bền vững tại Việt Nam.
Công ty luật Siglaw xin trân trọng cảm ơn Ban tổ chức Pre-DAVAS 2026, các vị Lãnh đạo Thành phố cùng quý đối tác, quý nhà đầu tư đã tạo nên một không gian đối thoại đầy giá trị và chiều sâu!
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, TP. Hà Nội.
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Hồ Chí Minh.
Chi nhánh miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
