Ngày 3: Hội nghị Chính sách và Phát triển các Công cụ Tài chính

Ngày 09/9/2026, tại Khách sạn Courtyard by Marriott Danang Han River, thành phố Đà Nẵng, Hội nghị Trao đổi về Chính sách và Phát triển các Công cụ Tài chính chính thức bước sang ngày làm việc thứ ba. Với vai trò là thành viên của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng (VIFC-DN), Công ty Luật Siglaw tiếp tục tham gia và đồng hành cùng chuỗi Hội nghị, qua đó có cơ hội trực tiếp cập nhật những xu hướng chính sách và pháp lý mới nhất trong lĩnh vực tài chính hiện đại.

Ngày làm việc thứ ba tập trung vào chủ đề “Tài trợ Chuỗi cung ứng và Sàn giao dịch hàng hóa”, với các nội dung thảo luận gắn chặt với thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các diễn giả tập trung phân tích cách thức kết nối giữa hàng hóa, hệ thống kho bãi và dòng vốn, đồng thời làm rõ vai trò của hành lang pháp lý và các giải pháp công nghệ tài chính hiện đại trong việc nâng cao hiệu quả tài trợ chuỗi cung ứng và giao dịch hàng hóa.

Tài trợ vốn bằng động sản – Nền tảng của chuỗi cung ứng hiện đại

Mở đầu chương trình, Ông Jinchang Lai – Trưởng nhóm Phát triển Hạ tầng Tài chính Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Nhóm Tư vấn các Định chế Tài chính, IFC – trình bày chuyên đề “Giới thiệu về Tài trợ vốn bằng động sản, bao gồm Tài trợ Chuỗi cung ứng và Tài trợ Kho hàng”.

Đây là mảng tài chính doanh nghiệp có quy mô rất lớn, chiếm tới 60 – 75% dư nợ cho vay doanh nghiệp trên toàn cầu và có mặt trong hầu hết mọi phân khúc tín dụng: Từ khoản phải thu, hàng tồn kho luân chuyển, thiết bị, cho đến các công cụ nợ có bảo đảm bằng tài sản.

Trong chuyên đề của mình, ông Jinchang Lai chia đã đưa ra thực trạng tiếp cận vốn của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Việt Nam. Theo số liệu từ báo cáo của FiinGroup, có tới khoảng 80% SME – tương đương gần 730.000 doanh nghiệp trong tổng số hơn 914.000 doanh nghiệp SME cả nước – hiện đang đứng ngoài hệ thống tín dụng ngân hàng, dù phần lớn doanh nghiệp trong số đó có dòng tiền ổn định và mức độ rủi ro thấp.

Nghịch lý này chủ yếu xuất phát từ việc thiếu tài sản thế chấp truyền thống như bất động sản, cùng với sự “lệch pha” giữa hoạt động thẩm định của ngân hàng thương mại và đặc điểm vận hành của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Khoảng trống này mở ra dư địa cho các mô hình cấp vốn mới, trong đó vai trò kết nối của các công ty tài chính tổng hợp và của Trung tâm Tài chính Quốc tế được kỳ vọng sẽ giúp đưa nguồn vốn giá rẻ từ các định chế quốc tế như IFC đến gần hơn với cộng đồng SME trong nước, theo hướng nhanh chóng, linh hoạt và đúng nhu cầu thực tế.

Xem thêm: Thành lập doanh nghiệp trong trung tâm tài chính quốc tế

Vai trò của các công ty tài chính cho SME trong VIFC

Ông Tống Nhật Linh – Phó Tổng Giám đốc Công ty Tài chính EVFinance – tiếp tục buổi Hội nghị với chuyên đề “Vai trò của các Công ty Tài chính cho SME trong VIFC”. Giống với Ông Jinchang Lai, diễn giả Tống Nhật Linh cũng nhấn mạnh lại một thực trạng đáng suy ngẫm: Khoảng 80% SME tại Việt Nam – tương đương gần 730.000 doanh nghiệp trong tổng số hơn 914.000 doanh nghiệp SME cả nước – hiện đang đứng ngoài hệ thống tín dụng ngân hàng, dù nhiều doanh nghiệp trong số đó có dòng tiền ổn định và mức độ rủi ro không cao.

Ông Tống Nhật Linh phân tích bốn rào cản chính khiến ngân hàng thương mại còn dè dặt với nhóm khách hàng này, bao gồm:

• Thiếu động lực xử lý các khoản vay quy mô nhỏ do chi phí thẩm định không chênh lệch nhiều so với khoản vay lớn;
• Thiếu tài sản thế chấp truyền thống trong bối cảnh SME đang trong quá trình minh bạch hóa;
• Chi phí chuyển đổi mô hình vận hành còn lớn đối với các tổ chức tín dụng có bộ máy cồng kềnh; và
• Những rào cản mang tính thể chế khi khung pháp lý bảo vệ tiền gửi dân cư ngày càng chặt chẽ, khiến dư địa thử nghiệm trên các loại tài sản phi truyền thống bị thu hẹp.

Từ góc nhìn thực tiễn của EVFinance, các công ty tài chính tổng hợp với bộ máy tinh gọn và không nhận tiền gửi từ công chúng, được nhìn nhận là có nhiều dư địa hơn để đóng vai trò như một “sandbox tín dụng”, thử nghiệm những mô hình cấp vốn mới ở quy mô nhỏ trước khi nhân rộng, đồng thời là cầu nối để dòng vốn quốc tế thông qua VIFC tiếp cận gần hơn với cộng đồng SME trong nước.

Xem thêm: Quy chế hoạt động của VIFC

Tài trợ chuỗi cung ứng xuyên biên giới – thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Tiếp theo, Ông Byron Pei – Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Dowsure – mang đến góc nhìn của một doanh nghiệp công nghệ tài chính hoạt động trong lĩnh vực tài trợ chuỗi cung ứng xuyên biên giới, qua chuyên đề “Tài trợ Chuỗi cung ứng xuyên biên giới – Thúc đẩy tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam”.

Ông Byron Pei đặt tài trợ chuỗi cung ứng trong bối cảnh dòng chảy thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, nơi doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam cần những giải pháp vốn lưu động linh hoạt hơn để bắt kịp tốc độ luân chuyển hàng hóa và thanh toán xuyên biên giới, qua đó góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Từ tài trợ hàng hóa đến tài trợ biên lai kho hàng

Tiếp nối Hội nghị, Giáo sư Xuan-Thao Nguyen, đến từ Trường Luật, Đại học Washington, Seattle – mang đến chuyên đề “Từ Tài trợ Hàng hóa đến Tài trợ Biên lai kho hàng”. Phần trình bày làm rõ bản chất của biên lai kho hàng – một công cụ pháp lý cho phép hàng hóa số lượng lớn, có tính chuẩn hóa, lâu bền và dễ bảo quản: như nông sản, kim loại công nghiệp hay sản phẩm năng lượng…, được lưu giữ tại các hệ thống kho bãi được cấp phép và từ đó trở thành tài sản bảo đảm hợp lệ cho các khoản vay.

Giáo sư Xuan-Thao Nguyen nhấn mạnh vai trò then chốt của đội ngũ giám định và chuyên viên cân đo được cấp phép trong việc bảo đảm độ tin cậy của toàn bộ hệ thống: Từ việc lấy mẫu, phân cấp chất lượng hàng hóa theo các tiêu chuẩn quốc tế, cho đến việc xác nhận khối lượng thực tế nhằm ngăn chặn gian lận.

Đây là nền móng kỹ thuật và pháp lý để một tờ biên lai kho hàng có thể được ngân hàng, tổ chức tín dụng tin tưởng chấp nhận như một loại tài sản bảo đảm thực thụ, thay vì chỉ là một chứng từ lưu kho đơn thuần.

Kết nối thương mại quốc tế bằng công nghệ số

Một trong những nội dung mang tính thời sự và thu hút sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu trong ngày làm việc thứ ba là phần chia sẻ của Ông Nguyễn Hữu Vũ Khoa – Tổng Thư ký Liên minh Kinh tế On-chain Toàn cầu (GOE Alliance), thành viên Ban Soạn thảo Luật Giao dịch Phái sinh Hàng hóa của Bộ Công Thương – về mô hình tài trợ chuỗi cung ứng cho hành lang thương mại Việt Nam – UAE, ứng dụng biên lai kho hàng điện tử và cơ chế thanh toán trên nền tảng blockchain.

Chuyên đề cho thấy cách công nghệ số hóa có thể biến một tài sản nguyên bản trên thực tế trở thành dữ liệu có thể theo dõi, xác thực và giao dịch minh bạch trên chuỗi khối, giúp rút ngắn thời gian xử lý chứng từ, giảm thiểu rủi ro gian lận và mở ra kênh huy động vốn mới cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Đây là minh chứng sinh động cho xu hướng chuyển đổi số đang len lỏi vào từng ngóc ngách của tài chính thương mại, đồng thời cân nhắc hướng đi cho Việt Nam trong việc xây dựng các hành lang thương mại số hóa với các đối tác quốc tế.

Bên cạnh câu chuyện công nghệ, phần trình bày của Ông Nguyễn Hữu Vũ Khoa cũng gợi mở một hướng tiếp cận mới cho các hành lang thương mại song phương khác mà Việt Nam đang hoặc sẽ thiết lập.

Thay vì chỉ dừng lại ở việc ký kết các hiệp định thương mại truyền thống, việc xây dựng song song một hạ tầng số cho phép xác thực, lưu vết và tài trợ vốn cho hàng hóa xuyên biên giới theo thời gian thực sẽ trở thành một lợi thế cạnh tranh đáng kể, đặc biệt với các mặt hàng nông sản, nguyên liệu thô là thế mạnh xuất khẩu lâu năm của Việt Nam.

Hệ thống Biên lai kho hàng hiện đại

Mở đầu phiên làm việc buổi chiều, Ông Jinchang Lai tiếp tục trình bày chuyên đề về hệ thống biên lai kho hàng hiện đại. Nội dung trình bày làm rõ vai trò của biên lai kho hàng trong việc xác nhận quyền đối với hàng hóa được lưu giữ, đồng thời xem xét khả năng sử dụng các chứng từ này như một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.

Chuyên đề cũng đặt trọng tâm vào mối liên hệ giữa hàng hóa, kho bãi, biên lai và các chủ thể tham gia trong chuỗi cung ứng. Việc chuẩn hóa quy trình lưu kho, quản lý hàng hóa và phát hành biên lai được xem xét như những yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm thông tin về hàng hóa có thể được xác minh và sử dụng trong các giao dịch tài chính.

Từ góc độ ứng dụng, những phân tích của ông Lai cho thấy hệ thống biên lai kho hàng có thể tạo thêm cơ chế kết nối giữa tài sản thực và thị trường tài chính, đặc biệt trong hoạt động tài trợ dựa trên hàng hóa.

Khung pháp luật về biên lai kho hàng và các công cụ phái sinh hàng hóa

Tiếp đó, Giáo sư Xuan-Thao Nguyen tiếp tục phần trình bày về khung pháp luật liên quan đến hệ thống biên lai kho hàng, hợp đồng tương lai và các công cụ phái sinh hàng hóa. Chuyên đề tập trung vào các vấn đề pháp lý đặt ra trong quá trình hình thành và vận hành những công cụ tài chính gắn với hàng hóa, trong đó có yêu cầu về xác lập quyền, giao dịch, quản lý và cơ chế bảo đảm an toàn cho các bên tham gia.

Đối với hệ thống biên lai kho hàng, việc xây dựng quy định pháp luật rõ ràng có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định giá trị pháp lý của biên lai, quyền của người nắm giữ cũng như trách nhiệm của các chủ thể liên quan đến việc lưu giữ và quản lý hàng hóa. Bên cạnh đó, việc phát triển hợp đồng tương lai và các công cụ phái sinh hàng hóa cũng đặt ra yêu cầu về một khuôn khổ quản lý phù hợp, từ cơ chế giao dịch, thanh toán đến quản trị rủi ro và bảo vệ quyền lợi của các bên.

Hướng tới một sàn giao dịch hàng hóa cho Việt Nam

Ngày làm việc thứ ba khép lại với chuyên đề cuối cùng xoay quanh câu chuyện “Sàn giao dịch hàng hóa”. Ông Wenguang Zhao, chuyên gia về sàn giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa đến từ Trung Quốc, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về quá trình thành lập và vận hành một sàn giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa.

Trong phần trình bày, Ông Wenguang Zhao đã đi từ tổng quan đến cụ thể về lộ trình thành lập một sàn giao dịch hợp đồng tương lai hàng hóa, từ dẫn chứng bản đồ các sàn giao dịch hàng hóa tương lai lớn trên thế giới đến vai trò chiến lược của một sàn giao dịch hàng hóa đối với Trung tâm Tài chính Khu vực, được minh họa qua các dẫn chứng từ bản đồ các sàn giao dịch hàng hóa tương lai lớn trên thế giới như CME Group, ICE tại Mỹ, London Metal Exchange tại Anh, đến các sàn tại Thượng Hải, Singapore và Hồng Kông.

Về mặt công nghệ, Ông Wenguang Zhao khuyến nghị các sàn giao dịch mới nên ưu tiên sử dụng các nền tảng đã được kiểm chứng trên thị trường (như CME Globex, Nasdaq INET) thay vì tự xây dựng từ đầu, nhằm triển khai nhanh, ổn định và giảm thiểu rủi ro vận hành.

Chuyên đề đã khắc họa rõ ba vai trò song song mà một sàn giao dịch hàng hóa tương lai phải đảm nhận, bao gồm:

• Đơn vị tổ chức thị trường;
• Cơ quan quản lý tuyến đầu có trách nhiệm giám sát giao dịch, xử phạt vi phạm; và
• Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) chịu trách nhiệm quản lý rủi ro thanh toán

Những lưu ý khi thành lập Sàn giao dịch hàng hóa ở Việt Nam

Tại phần cuối của ngày làm việc thứ ba, ông Lamon Rutten, chuyên gia của IFC, đưa ra những lưu ý quan trọng mà Việt Nam cần cân nhắc khi thiết lập một sàn giao dịch hàng hóa của riêng mình. Theo đó, vị chuyên gia của IFC đã đặt ra vấn đề: Sàn giao dịch hàng hóa không nên được nhìn nhận như một sản phẩm tài chính đơn lẻ trong danh mục của Trung tâm Tài chính Quốc tế, mà cần được xem là một lớp hạ tầng nền tảng phục vụ cho hoạt động đầu tư, tài trợ vốn và giao dịch của rất nhiều sản phẩm khác.

Trong bối cảnh Việt Nam đã có Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) kết nối các thành viên thị trường trong nước với giá cả hàng hóa toàn cầu, cơ hội đặt ra cho VIFC không phải là làm lại những gì đã có, mà là kiến tạo một hạ tầng thị trường mới xoay quanh chính các dòng hàng hóa vật chất của Việt Nam và khu vực – từ thiết kế hợp đồng, giao nhận vật chất, tiêu chuẩn hóa, kho bãi, cho đến thanh toán bù trừ và hình thành chỉ số giá tham chiếu mang tính khu vực.

Câu hỏi được đặt ra không còn là “Việt Nam có nên xây dựng sàn giao dịch hàng hóa hay không”, mà là “Việt Nam nên xây dựng những gì và làm chủ đến đâu” trong hệ sinh thái hạ tầng bao quanh các loại hàng hóa mà mình đang sở hữu.

Tìm hiểu thêm:

• Hội nghị Trao đổi về Chính sách và Phát triển các Công cụ Tài chính (Ngày 01)
• Ngày 2: Hội nghị Chính sách và Phát triển các Công cụ Tài chính

Khép lại ngày làm việc thứ 03

Ngày làm việc thứ 03 tập trung vào chủ đề “Tài trợ Chuỗi cung ứng và Sàn giao dịch hàng hóa”, với các nội dung từ tài trợ vốn bằng động sản, hệ thống biên lai kho hàng đến ứng dụng công nghệ blockchain trong tài trợ thương mại và định hướng phát triển sàn giao dịch hàng hóa tại Việt Nam.

Các chuyên đề đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ pháp lý, vận hành và công nghệ, qua đó làm rõ những yêu cầu và cơ hội trong quá trình xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, gắn kết với hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Là thành viên của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng (VIFC-DN), Công ty Luật Siglaw đánh giá cao cơ hội được tham gia, trao đổi và cập nhật những kinh nghiệm quốc tế trong lĩnh vực tài trợ chuỗi cung ứng và phát triển thị trường hàng hóa. Những nội dung được chia sẻ tại Hội nghị góp phần mở rộng góc nhìn chuyên môn của Siglaw trong các lĩnh vực tài chính, đầu tư và pháp lý, đồng thời tạo thêm cơ hội kết nối với các chuyên gia, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.

Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Hồ Chí Minh.

Chi nhánh miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng

Email: vp@siglaw.com.vn

Hotline: 0961 366 238

Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw