Nhằm đảm bảo quyền lợi của người dân, chính phủ Việt Nam đã ban hành những văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong bối cảnh thế giới đang tiếp nhận sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tất cả mọi lĩnh vực, dữ liệu cá nhân của mỗi người đều đang được thu thập, lưu trữ và xử lý một cách liên tục.
Dữ liệu cá nhân dần trở thành những tài sản có giá trị và tiềm ẩn nguy cơ bị sử dụng trái phép nếu không có cơ chế bảo vệ phù hợp. Trong bài viết này, Công ty Luật Siglaw sẽ giúp quý khách hàng hiểu rõ về bảo vệ dữ liệu cá nhân là gì cùng với những quy định pháp luật liên quan Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 mới nhất hiện nay.
Dữ liệu cá nhân là gì?
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025, dữ liệu cá nhân được hiểu là những dữ liệu dưới dạng số hoặc thông tin khác liên quan đến một cá nhân cụ thể và có thể được sử dụng để xác định danh tính của cá nhân đó. Cũng theo quy định tại điều này, dữ liệu cá nhân được chia ra thành 02 loại là dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân là gì?
Khoản 4 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đưa ra định nghĩa về “bảo vệ dữ liệu cá nhân” như sau: “Bảo vệ dữ liệu cá nhân là việc cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng lực lượng, phương tiện, biện pháp để phòng, chống hoạt động xâm phạm dữ liệu cá nhân.”
Nói một cách dễ hiểu, bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là việc một người chủ động áp dụng những biện pháp cần thiết để bảo vệ thông tin riêng tư của chính người đó, nhằm ngăn chặn không để những người khác thu thập, sử dụng, tiết lộ hoặc khai thác trái phép các thông tin đó.
Tại sao cần phải bảo vệ dữ liệu cá nhân?
Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là quyền lợi mà còn là nhu cầu thiết yếu của mỗi người. Vậy nguyên nhân nào khiến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng được coi trọng?
Đầu tiên, dữ liệu cá nhân được xem là một loại tài sản riêng gắn liền với mỗi cá nhân. Việc thông tin cá nhân bị thu thập, sử dụng hoặc xâm phạm mà không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư và các quyền, lợi ích hợp pháp của người đó.
Thứ hai, bảo vệ dữ liệu cá nhân giúp hạn chế nguy cơ thông tin bị đánh cắp, rò rỉ hoặc rơi vào tay các đối tượng xấu. Qua đó, cá nhân có thể tránh được việc thông tin của mình bị lợi dụng để thực hiện các hành vi trái pháp luật như lừa đảo, mạo danh hoặc chiếm đoạt tài sản.
Thứ ba, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân góp phần xây dựng môi trường số an toàn, nâng cao niềm tin của người dân khi sử dụng các dịch vụ trực tuyến và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số diễn ra hiệu quả, bền vững.
Căn cứ pháp luật mới nhất về bảo vệ dữ liệu cá nhân
Để hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân được thực hiện hiệu quả, Chính phủ Việt Nam đã ban hành các văn bản pháp luật để kiểm soát và điều chỉnh hoạt động thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu cá nhân.
Hiện nay, hai văn bản pháp luật đang được áp dụng là Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật này.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
Đây là văn bản pháp luật đầu tiên của Việt Nam quy định một cách toàn diện về hoạt động bảo vệ và xử lý dữ liệu cá nhân. Luật được ban hành nhằm bảo đảm quyền riêng tư của cá nhân, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong quá trình thu thập, lưu trữ, sử dụng và chia sẻ dữ liệu cá nhân, đồng thời tăng cường công tác phòng ngừa và xử lý các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân.
Theo đó, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã đưa ra những quy định cụ thể về các nội dung như:
- Những nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân;
- Quyền và nghĩa vụ của chủ thẻ dữ liệu cá nhân;
- Trách nhiệm của các bên có liên quan đến hoạt động xử lý dữ liệu;
- Biện pháp đảm bảo an toàn dữ liệu cá nhân; và
- Công tác kiểm tra, đánh giá và xử lý đối với những đối tượng vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Nghị định số 356/2025/NĐ-CP
Đây là văn bản pháp luật được Chính phủ ban hành thay thế cho Nghị định số 13/2023/NĐ-CP, nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.
Nghị định này giúp cụ thể hóa các quy định của Luật, tạo cơ sở để các cơ quan, tổ chức áp dụng thống nhất trong quá trình bảo vệ và xử lý dữ liệu cá nhân. Theo đó, Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định chi tiết những nội dung quan trọng như:
- Danh mục dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm;
- Trách nhiệm của các bên tham gia vào hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân;
- Quy định về hoạt động kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân;
- Quy trình, thủ tục chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài;
- Các biện pháp bảo đảm an toàn và quản lý dữ liệu cá nhân.
Nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân
Khoản 1 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã nêu rõ những nguyên tắc trong hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân, theo đó tất cả các hoạt động liên quan tới việc bảo vệ dữ liệu cá nhân đều phải tuân thủ theo Hiến pháp, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và các văn bản pháp luật khác có liên quan. Việc xử lý dữ liệu phải đúng mục đích, phù hợp với quy định pháp luật và không vượt quá phạm vi cần thiết.
Bên cạnh những yêu cầu xử lý dữ liệu theo đúng pháp luật và đúng mục đích, luật pháp Việt Nam còn đưa ra các quy định nhằm đảm bảo tính chính xác, khả năng cập nhật kịp thời cũng như giới hạn về thời gian truy cập của dữ liệu..
Với việc hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn đòi hỏi sự kết hợp giữa yếu tố pháp lý và con người, khoản 4 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 quy định hoạt động xử lý dữ liệu phải đi kèm với việc áp dụng đồng bộ các biện pháp bảo vệ phù hợp nhằm phòng ngừa nguy cơ xâm phạm dữ liệu.
Cũng theo điều luật này, chủ sở hữu dữ liệu cá nhân phải chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm các rủi ro gây ảnh hưởng tiêu cực tới bản thân. Ngoài ra, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân phải đi đôi với bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và quá trình phát triển đất nước.
Những hành vi bị nghiêm cấm sử dụng dữ liệu cá nhân
Các hoạt động quản lý, xử lý, sử dụng dữ liệu cá nhân đều phải tuân theo sự chỉ đạo của Nhà nước. Căn cứ tại Điều 7 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, những hành vi sau đây là trái với pháp luật:
- Xử lý dữ liệu cá nhân với mục đích chống phá chính quyền, gây ảnh hưởng tiêu cực tới an ninh, trật tự xã hội;
- Các hành vi cản trợ hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân;
- Lợi dụng hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để tiến hành hành vi vi phạm pháp luật;
- Xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật;
- Sử dụng dữ liệu cá nhân của bản thân để thực hiện hành vi phạm tội và ngược lại;
- Mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác;
- Chiếm đoạt, cố ý làm lộ hay làm mất dữ liệu cá nhân.
Những nguyên tắc đảm bảo sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân
Theo Điều 9 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong quá trình xử lý dữ liệu cá nhân, sự đồng ý của chủ thể dữ liệu chỉ có hiệu lực khi chủ thể đó tự nguyện và biết rõ những thông tin như loại dữ liệu cá nhân được xử lý; mục đích xử lý; các bên kiểm soát, xử lý dữ liệu; cũng như quyền và nghĩa vụ của bản thân theo đúng quy định pháp luật.
Ngoài ra, sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân cần phải đảm bảo theo các nguyên tắc như sau:
- Đồng ý đối với từng mục đích trong quá trình xử lý dữ liệu;
- Không kèm theo điều kiện phải đồng ý với những mục đích khác không có trong thỏa thuận;
- Thời gian hiệu lực kéo dài cho tới khi chủ thể dữ liệu không còn nhu cầu hoặc theo quy định pháp luật;
- Sự im lặng hay không phản hồi sẽ không được coi là đồng ý.
Mức phạt vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân
Điều 8 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định, các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ bị xử phạt tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi phạm pháp.
Theo đó, mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức có hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm; trường hợp hành vi vi phạm không có khoản thu, hoặc mức phạt theo khoản thu thấp hơn 03 tỷ đồng thì đối tượng phạm tội sẽ bị phạt 03 tỷ Việt Nam Đồng.
Mức xử phạt hành chính đối với tổ chức có hành vi vi phạm quy định chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới là 5% doanh thu của năm trước liền kề của tổ chức đó. Trường hợp nếu năm trước liền kề doanh nghiệp không phát sinh doanh thu hoặc hoặc mức phạt tính theo doanh thu thấp hơn 03 tỷ đồng thì doanh nghiệp sẽ phải nhận mức án phạt là 03 tỷ Việt Nam Đồng.
Mức phạt tiền 03 tỷ đồng là án phạt được áp dụng dành cho tổ chức; trường hợp cá nhân thực hiện cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền tối đa sẽ là 1.5 tỷ đồng.
Khi nào được công khai dữ liệu cá nhân?
Theo khoản 2 Điều 16 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu cá nhân chỉ được công khai trong các trường hợp sau:
- Khi được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu;
- Theo quy định của pháp luật;
- Để giải quyết tình trạng khẩn cấp có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia;
- Thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng.
Dữ liệu cá nhân được công khai phải bảo đảm phản ánh đúng dữ liệu cá nhân từ nguồn dữ liệu gốc và tạo thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tiếp cận, khai thác, sử dụng.
Trường hợp nào thì dữ liệu cá nhân được xử lý mà không cần sự cho phép của chủ thể dữ liệu?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 19 Luật Bảo vệ dữ liệu 2025, những trường hợp sau đây có thể tiến hành xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu:
- Bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu cá nhân hoặc người khác trong trường hợp cấp bách;
- Bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của chủ thể, của người khác hoặc của các cơ quan Nhà nước khi cần thiết;
- Giải quyết tình trạng khẩn cấp có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia;
- Phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, hoạt động quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện thỏa thuận của chủ thể dữ liệu cá nhân với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan;
- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là quyền của mỗi cá nhân mà còn là trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp trong thời đại số. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật và chủ động áp dụng các biện pháp bảo mật sẽ góp phần hạn chế rủi ro, bảo vệ quyền riêng tư của mỗi người,
Trên đây là những tư vấn sơ bộ của Công ty Luật Siglaw về bảo vệ dự liệu cá nhân và các quy định pháp luật cần biết. Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn pháp lý liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân hoặc các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ:
Trụ sở chính thành phố Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.
Chi nhánh miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Hồ Chí Minh.
Chi nhánh miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng
Email: vp@siglaw.com.vn
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
