Nhiều quốc gia đã và đang phát triển Trung tâm thương mại tự do (Free Trade Zone – FTZ) như một công cụ quan trọng nhằm thu hút dòng vốn đầu tư, các định chế tài chính và doanh nghiệp dịch vụ tài chính toàn cầu.
Tại Việt Nam, việc nghiên cứu, xây dựng mô hình trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm tài chính khu vực đang được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, gắn với các cơ chế, chính sách thí điểm mang tính đột phá. Một trong những vấn đề được nhà đầu tư quan tâm hàng đầu là thủ tục thành lập doanh nghiệp trong Trung tâm thương mại tự do.
Trong bài viết này, Công ty Luật Siglaw sẽ giúp bạn tìm hiểu những thông tin cần biết về Thủ tục thành lập doanh nghiệp trong trung tâm thương mại tự do.
Trung tâm thương mại (Free Trade Zone – FTZ) là gì?
Trung tâm thương mại tự do (FTZ) là khu vực được Nhà nước cho phép áp dụng cơ chế quản lý đặc thù về đầu tư, tài chính, thuế, ngoại hối và pháp lý, nhằm tạo môi trường kinh doanh linh hoạt, cạnh tranh, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Trong FTZ, doanh nghiệp thường được hưởng các ưu đãi vượt trội so với khu vực thông thường, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng – đầu tư.
Tại Việt Nam, hiện nay chưa có một đạo luật riêng điều chỉnh trực tiếp Trung tâm thương mại tự do. Việc thành lập và hoạt động doanh nghiệp trong FTZ được thực hiện trên cơ sở:
- Luật Doanh nghiệp 2020;
- Luật Đầu tư 2020;
- Các luật chuyên ngành như Luật Chứng khoán, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Phòng, chống rửa tiền;
- Các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù, thí điểm (được ban hành cho từng trung tâm tài chính cụ thể).
Về bản chất pháp lý, doanh nghiệp trong Trung tâm thương mại tự do vẫn là doanh nghiệp Việt Nam hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, được thành lập theo quy định chung, nhưng hoạt động trong một khu vực được áp dụng cơ chế quản lý và ưu đãi riêng.

Đối tượng được thành lập doanh nghiệp trong FTZ
Căn cứ Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Đầu tư 2020, các đối tượng sau đây có thể thành lập doanh nghiệp trong Trung tâm thương mại tự do, trừ trường hợp pháp luật có quy định hạn chế:
Nhà đầu tư trong nước
- Cá nhân có quốc tịch Việt Nam;
- Tổ chức được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam.
Nhà đầu tư trong nước được quyền thành lập doanh nghiệp và đăng ký hoạt động trong FTZ theo nguyên tắc tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm.
Nhà đầu tư nước ngoài
- Cá nhân có quốc tịch nước ngoài;
- Tổ chức nước ngoài;
Nhà đầu tư nước ngoài khi thành lập doanh nghiệp trong Trung tâm thương mại tự do phải đáp ứng:
- Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài;
- Quy định về tỷ lệ sở hữu vốn (nếu có).
Tổ chức tài chính và định chế trung gian
- Ngân hàng, tổ chức tín dụng;
- Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ;
- Quỹ đầu tư, quỹ quản lý tài sản;
- Doanh nghiệp fintech, insurtech, regtech.
Tuy nhiên, các đối tượng này chỉ được phép hoạt động khi đáp ứng đầy đủ điều kiện và được cấp giấy phép chuyên ngành theo quy định pháp luật.
Hướng dẫn thủ tục thành lập doanh nghiệp trong FTZ
Bước 1: Xin chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu thuộc diện)
Theo Luật Đầu tư 2020, một số dự án có quy mô lớn hoặc có ảnh hưởng đến an ninh tài chính – tiền tệ quốc gia phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư của:
- Quốc hội;
- Thủ tướng Chính phủ;
- Hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Không phải mọi dự án trong FTZ đều phải thực hiện bước này.
Bước 2: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư IRC được thực hiện trong trường hợp sau:
- Dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài;
- Dự án đầu tư của tổ chức kinh tế:
- Có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc có đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài đối với tổ chức kinh tế là công ty hợp danh;
- Có tổ chức kinh tế nắm giữ trên 50% vốn điều lệ;
- Có nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
Bước 3: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)
Sau khi có IRC (nếu thuộc diện), nhà đầu tư thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020 để được cấp: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).
Bước 4: Thực hiện thủ tục sau thành lập
- Mở tài khoản vốn đầu tư (đối với nhà đầu tư nước ngoài);
- Đăng ký thuế, hóa đơn;
- Xin giấy phép con đối với ngành, nghề có điều kiện…
Thủ tục thành lập doanh nghiệp trong Trung tâm thương mại tự do về cơ bản không tách rời hệ thống pháp luật doanh nghiệp và đầu tư của Việt Nam, mà được đặt trong khuôn khổ cơ chế quản lý và ưu đãi đặc thù. Việc nắm rõ khái niệm FTZ, xác định đúng đối tượng được phép thành lập doanh nghiệp và thực hiện đúng trình tự thủ tục là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro pháp lý và tận dụng hiệu quả các lợi thế mà Trung tâm thương mại tự do mang lại.
Trên đây là toàn bộ những thông tin cần thiết Công ty Luật Siglaw giải đáp về Thủ tục thành lập doanh nghiệp trong FTZ. Nếu quý khách hàng gặp các vấn đề liên quan về Thủ tục thành lập doanh nghiệp trong Trung tâm thương mại tự do vui lòng liên hệ cho Công ty Luật Siglaw để được tư vấn miễn phí một cách toàn diện.
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Thành phố Hà Nội.
Email: vphn@siglaw.com.vn
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh.
Chi nhánh miền Trung: 177 Trưng Nữ Vương, Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng
Email: vphcm@siglaw.com.vn
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw















