Trung tâm tài chính tự do (FTZ) thường được hiểu là một khu vực tài chính đặc thù với môi trường kinh doanh thông thoáng, cho phép tự do lưu chuyển vốn và sử dụng ngoại tệ trong giao dịch. Hiểu đơn giản, đây là mô hình doanh nghiệp giống như một “đặc khu” tài chính, nơi doanh nghiệp được hưởng nhiều ưu đãi về pháp lý và thuế để thu hút đầu tư quốc tế.
Chính phủ và Quốc hội Việt Nam đã có bước đi cụ thể: Nghị quyết 222/2025/QH15 thông qua tháng 6/2025 cho phép xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. HCM và Đà Nẵng với khung pháp lý đột phá. Điều này thể hiện quyết tâm của Việt Nam nâng tầm vị thế trên bản đồ tài chính toàn cầu.
Các loại hình doanh nghiệp trong trung tâm tài chính tự do (FTZ)
Trong trung tâm tài chính tự do (FTZ) bao gồm nhiều loại hình doanh nghiệp có thể được thành lập, từ doanh nghiệp Việt Nam đến doanh nghiệp có vốn nước ngoài. Các tổ chức tài chính truyền thống như ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư có thể nhanh chóng hiện diện tại trung tâm tài chính này.
Đây là những mô hình doanh nghiệp phổ biến được thành lập trong Trung tâm tài chính tự do (FTZ), đóng vai trò nòng cốt cung cấp dịch vụ tài chính như tín dụng, môi giới chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư, ….
Bên cạnh đó, Trung tâm tài chính tự do (FTZ) cũng khuyến khích phát triển các dịch vụ tài chính mới. Doanh nghiệp Fintech (công nghệ tài chính) là ví dụ tiêu biểu – từ ngân hàng số, ví điện tử, công ty thanh toán đến các startup về blockchain, tiền mã hóa.
Ngoài ra, Trung tâm tài chính tự do (FTZ) có thể thu hút các doanh nghiệp dịch vụ tài chính ngách. Điều này bao gồm công ty bảo hiểm, tái bảo hiểm, công ty cho thuê tài chính, và các doanh nghiệp giao dịch hàng hóa phái sinh (như vàng, nông sản) hoặc tín chỉ carbon phục vụ cho tài chính xanh.
Thậm chí, các mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm hỗ trợ startup công nghệ và các dịch vụ tài chính xanh (như quỹ đầu tư phát triển bền vững) cũng được khuyến khích hình thành.
Nhìn chung, hầu hết loại hình doanh nghiệp được Luật Doanh nghiệp cho phép thành lập doanh nghiệp trong Trung tâm tài chính tự do FTZ gồm:công ty TNHH, công ty cổ phần, chi nhánh doanh nghiệp nước ngoài, v.v… Miễn là đáp ứng điều kiện ngành nghề theo quy định. Thực tế, các doanh nghiệp lớn lẫn startup Fintech đều bày tỏ nguyện vọng tham gia. Điều này cho thấy sự đa dạng về mô hình doanh nghiệp sẽ hiện diện trong khu tài chính đặc thù này.
Lợi ích đối với doanh nghiệp được thành lập trong FTZ
Doanh nghiệp hoạt động trong Trung tâm tài chính tự do (FTZ) được hưởng nhiều lợi ích pháp lý đặc thù và ưu đãi thuế vượt trội. Về pháp lý, Nhà nước ban hành cơ chế sandbox cho khu vực này, nghĩa là thử nghiệm những chính sách mới vượt khung pháp luật hiện hành trong phạm vi cho phép.
Cụ thể, Nghị quyết 222 đề ra tới 15 nhóm chính sách đặc thù dành riêng cho trung tâm tài chính, bao gồm quản lý ngoại hối, hoạt động ngân hàng, thị trường vốn, thuế, xuất nhập cảnh cho chuyên gia, lao động, đất đai, xây dựng, tài chính xanh, tín chỉ carbon, dịch vụ Fintech, tài sản số, ưu đãi theo lĩnh vực, nhà đầu tư chiến lược, hạ tầng, xuất nhập khẩu, phí và lệ phí, cũng như cơ chế giải quyết tranh chấp riêng biệt.
Những chính sách đặc thù này tạo nên một hệ sinh thái pháp lý mới, thông thoáng và tiệm cận thông lệ quốc tế, giúp doanh nghiệp giảm bớt rào cản thủ tục và chi phí tuân thủ.
Chẳng hạn, ngoại tệ được phép lưu hành song song với VND trong nội bộ trung tâm tài chính, giúp giao dịch thuận tiện bằng đô la Mỹ, euro…. Đây là điểm đột phá so với quy định chung của Việt Nam (thông thường chỉ sử dụng VND trong lãnh thổ).
Một lợi ích quan trọng khác là ngôn ngữ và hệ thống pháp luật Trung tâm tài chính tự do (FTZ) được linh hoạt hơn. Tiếng Anh có thể được sử dụng trong các giao dịch, hoạt động và thủ tục hành chính của trung tâm, tạo thuận lợi lớn cho nhà đầu tư nước ngoài.
Đồng thời, trung tâm tài chính còn cho phép thành lập Trung tâm trọng tài quốc tế và có tòa án thương mại chuyên biệt ngay tại khu vực này để giải quyết tranh chấp. Đặc biệt, các bên tranh chấp có thể thỏa thuận áp dụng pháp luật nước ngoài (như hệ thống thông luật) khi cần. Điều này mang lại sự an tâm cho các tổ chức tài chính toàn cầu, bởi họ có thể dựa vào thông lệ pháp lý quốc tế tiên tiến ngay tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, trung tâm sẽ có cơ quan quản lý riêng với cơ cấu tinh gọn, hoạt động độc lập với bộ máy hành chính thông thường. Nhờ vậy, môi trường pháp lý – hành chính bên trong trung tâm vừa đảm bảo minh bạch, an toàn, vừa đủ linh hoạt, cạnh tranh để thu hút doanh nghiệp.
Về ưu đãi thuế, doanh nghiệp trong Trung tâm tài chính tự do (FTZ) được hưởng mức ưu đãi tương tự (thậm chí cao hơn) các đặc khu kinh tế trên thế giới. Theo đề xuất khu thương mại tự do TP.HCM – bước đệm của trung tâm tài chính, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) chỉ 10% trong 20 năm, trong đó miễn 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.
Đây là mức ưu đãi vượt trội so với các khu kinh tế hiện hành. Nhờ thuế TNDN thấp và ổn định dài hạn, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí, có điều kiện tái đầu tư mở rộng hoạt động. Không chỉ doanh nghiệp, bản thân các chuyên gia, nhân sự chất lượng cao làm việc tại trung tâm cũng được hưởng lợi: thuế thu nhập cá nhân giảm 50% trong 10 năm.
Điều này khuyến khích nguồn nhân lực giỏi, bao gồm chuyên gia tài chính quốc tế, đến làm việc và cống hiến. Ngoài ra, trung tâm tài chính tự do thường áp dụng cơ chế hải quan đặc thù (nếu gắn với khu thương mại tự do) giúp hàng hóa, thiết bị nhập khẩu phục vụ hoạt động doanh nghiệp được miễn giảm thuế xuất nhập khẩu hoặc làm thủ tục nhanh gọn.
Các ưu đãi khác có thể bao gồm miễn, giảm tiền thuê đất, ưu đãi thuế GTGT cho dịch vụ tài chính nhất định, v.v., tùy vào quy định cụ thể sẽ được Chính phủ ban hành. Tất cả nhằm tạo một môi trường chi phí thấp và ưu đãi cao nhất cho doanh nghiệp trong trung tâm tài chính.
Từ góc độ chiến lược, doanh nghiệp nên nhìn nhận Trung tâm tài chính tự do (FTZ) như một cơ hội lớn đi kèm thách thức. Cơ hội đến từ môi trường kinh doanh ưu việt, dòng vốn quốc tế dồi dào và mạng lưới đối tác toàn cầu. Song thách thức là mức độ cạnh tranh cũng sẽ rất cao vì trung tâm hướng đến chuẩn mực quốc tế.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị nguồn lực (tài chính, nhân sự chất lượng cao, công nghệ) để tận dụng tốt lợi thế khu đặc thù. Nhà nước Việt Nam kỳ vọng trung tâm tài chính tự do sẽ trở thành “thỏi nam châm” hút vốn và chất xám, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, kết nối Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu. Khi kết hợp cùng các khu thương mại tự do, trung tâm tài chính sẽ tạo hành lang kết nối chặt chẽ giữa dòng hàng, dòng tiền, dòng vốn đầu tư, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới thương mại – tài chính quốc tế.
Vì vậy, việc tham gia vào Trung tâm tài chính tự do (FTZ) không chỉ mang lại lợi ích cho riêng doanh nghiệp, mà còn đóng góp vào tương lai tài chính năng động của quốc gia. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng pháp luật, doanh nghiệp hoàn toàn có thể gặt hái thành công lâu dài khi đặt nền móng tại những trung tâm tài chính đầy tiềm năng này.
Để được tư vấn cụ thể quý khách hàng vui lòng liên hệ với Công ty luật Siglaw để được giải đáp nhanh nhất và chi tiết nhất:
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.
Email: vphn@siglaw.com.vn
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: vphcm@siglaw.com.vn
Chi nhánh tại miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng.
Email: vphcm@siglaw.com.vn
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
