International Finance Corporation (IFC) là tổ chức tài chính phát triển quốc tế tập trung vào huy động vốn và thúc đẩy đầu tư tư nhân vào các thị trường mới nổi nhằm đạt được các mục tiêu phát triển bền vững như xóa đói giảm nghèo, bao trùm xã hội và ứng phó biến đổi khí hậu. IFC không chỉ đầu tư trực tiếp mà còn cung cấp tư vấn, chia sẻ rủi ro và thiết kế cơ chế tài chính cho các dự án có tác động phát triển lớn.
Tiêu chuẩn vận hành của IFC
Các chiến lược đầu tư lớn của IFC thường xuyên được cập nhật trong Báo cáo chiến lược và hoạt động hàng năm và gắn với các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu, đặc biệt là các cam kết giảm phát thải và hỗ trợ tài chính cho năng lượng sạch, cơ sở hạ tầng và tài chính bao trùm. Do đó, khác với các khoản vay thương mại thông thường, đầu tư từ IFC gắn liền với các điều kiện pháp lý nghiêm ngặt:
Tiêu chuẩn hoạt động về Môi trường và Xã hội:
Gồm 8 tiêu chuẩn cốt lõi buộc doanh nghiệp phải tuân thủ (ví dụ: Lao động; Sử dụng tài nguyên & quản lý ô nhiễm; Sức khỏe & an toàn cộng đồng; Đất đai & tái định cư; Đa dạng sinh học & quản lý tài nguyên sinh thái bền vững; Di sản văn hóa vật thể; Tài chính cho các bên cho vay..).
Yêu cầu: Doanh nghiệp phải thực hiện đánh giá rủi ro, xây dựng kế hoạch giảm thiểu tác động (tránh, giảm, khắc phục, bồi thường) và công bố thông tin đầy đủ.
Hướng dẫn về Môi trường, Sức khỏe và An toàn (EHS Guidelines) :
Yêu cầu doanh nghiệp phải có hệ thống quản lý rủi ro E&S toàn diện, công khai thông tin và tham vấn cộng đồng để đảm bảo dự án phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực. Áp dụng cho các dự án cụ thể và được sử dụng cùng với Tiêu chuẩn Hoạt động để đảm bảo hiệu suất môi trường & xã hội ở mức chấp nhận được.
Hệ thống quản lý Môi trường vad xã hội (ESMS)
Doanh nghiệp phải thiết lập một hệ thống quản lý để giám sát và đáp ứng các yêu cầu E&S của IFC để nhận diện, đánh giá và giảm thiểu các rủi ro Môi trường và Xã hội trong các dự án, bao gồm việc xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý khiếu nại (Grievance Mechanism) từ các cộng đồng bị ảnh hưởng, đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và tuân thủ các Tiêu chuẩn Hoạt động về môi trường và xã hội
Ví dụ cụ thể: Khi một dự án tài trợ có nguy cơ gây ô nhiễm tiếng ồn hoặc làm ảnh hưởng đến sinh kế cộng đồng, ESMS sẽ yêu cầu dự án thực hiện đánh giá tác động, lắp đặt thiết bị giảm tiếng ồn, thông báo cho cộng đồng, và thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh, đảm bảo mọi phàn nàn được ghi nhận, điều tra và giải quyết thỏa đáng, có thể bao gồm bồi thường hoặc thay đổi phương án.
Các lĩnh vực ưu tiên đầu tư trọng điểm của IFC
Tài chính Khí hậu và Năng lượng tái tạo
IFC đứng đầu trong tài trợ các giải pháp khí hậu nhằm mang lại lợi ích cả về hiệu quả môi trường và lợi nhuận tài chính như:
- Phát triển năng lượng sạch (solar, wind, hydro).
- Tài trợ thành phố thông minh và cơ sở hạ tầng xanh.
- Hỗ trợ thị trường tín dụng carbon và trái phiếu xanh.
Thực tiễn tại Việt Nam, IFC đầu tư vào trái phiếu xanh đầu tiên cho ngân hàng thương mại nhằm thúc đẩy tài chính khí hậu và mở rộng cho vay SME. IFC còn liên kết với các ngân hàng lớn để phát triển danh mục đầu tư xanh nhằm hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh tiêu biểu như: Dự án điện gió, điện mặt trời, điện rác và các giải pháp lưu trữ năng lượng
Ví dụ thực tế: IFC đã cung cấp khoản vay chuyển đổi xanh cho các ngân hàng lớn như VPBank, TPBank để giải ngân lại cho các dự án xanh của doanh nghiệp.
Nông nghiệp bền vững và An toàn thực phẩm
Nông nghiệp không chỉ là ngành chiến lược về an ninh lương thực mà còn là lĩnh vực ưu tiên của IFC vì nó có tác động lớn đến sinh kế, giảm nghèo và tăng năng suất. Thông qua đó, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nông nghiệp lớn và các mặt hàng xuất khẩu chủ lực (cà phê, hồ tiêu), phát triển sàn giao dịch hàng hóa nông nghiệp
Do đó, IFC tập trung vào việc hiện đại hóa chuỗi giá trị nông nghiệp.
- Hỗ trợ chuỗi giá trị từ trồng trọt đến chế biến và phân phối.
- Đầu tư vào các dự án rủi ro thấp nhằm tăng sản lượng, giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch và thúc đẩy xuất khẩu.
- Khuyến khích tích hợp các biện pháp thích ứng biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp
Ví dụ: IFC ưu tiên các dự án giảm phát thải trong chăn nuôi và trồng trọt. Khoản đầu tư vào Tập đoàn Mavin hay BaF nhằm nâng cao tiêu chuẩn chăn nuôi an toàn tại Việt Nam.
Cơ sở Hạ tầng và Logistics
Trong bối cảnh kinh tế số, IFC đẩy mạnh vốn vào hạ tầng băng thông rộng, trung tâm dữ liệu và kho bãi hiện đại, IFC ưu tiên đầu tư vào:
- Năng lượng: phát triển nguồn cung điện chi phí thấp, năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh và các giải pháp tiết kiệm năng lượng.
- Giao thông vận tải : cảng, sân bay, đường bộ, đường sắt giúp giảm chi phí vận tải, tạo việc làm và thúc đẩy thương mại.
- Nước, xử lý nước thải, quản lý chất thải: nâng cấp hạ tầng thiết yếu cho dân cư và doanh nghiệp.
- Viễn thông và kết nối số: hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật số và thu hẹp khoảng cách số ở thị trường mới nổi.
Những dự án này không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội mà còn tạo cơ hội cho các hợp đồng PPP (Public Private Partnership), một cơ chế đầu tư được bảo hộ pháp lý quốc tế, giúp chia sẻ rủi ro giữa khu vực công để giải quyết thách thức cơ sở hạ tầng.
Tài chính và thị trường vốn
Phát triển thị trường trái phiếu xanh/xanh lam, các công cụ tài chính bền vững, thanh toán số và blockchain; hỗ trợ các định chế tài chính (ngân hàng) nâng cao chuẩn mực xanh.
IFC thường làm việc trong khuôn khổ các thoả thuận tài chính quốc tế và tiêu chuẩn ESG cao, tạo uy tín và thu hút thêm vốn từ các nhà đầu tư toàn cầu. IFC đầu tư vào các ngân hàng, quỹ tín dụng vi mô, quỹ đầu tư tư nhân nhằm:
- Tăng tiếp cận tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (MSMEs).
- Phát triển thị trường vốn địa phương, bao gồm trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững.
- Hỗ trợ các chương trình tài chính khí hậu thông qua phát hành trái phiếu có mục tiêu ESG như tại Việt Nam, thúc đẩy tài chính bền vững và toàn diện.
Đầu tư vào lĩnh vực y tế, giáo dục và xã hội
Dù không phải khoản đầu tư lớn nhất theo số lượng vốn, y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội được IFC chú trọng vì tác động lâu dài đến nguồn nhân lực và phát triển bền vững. Việc đầu tư ở các lĩnh vực này thường kèm theo các tiêu chuẩn hiệp hội chuyên ngành và bảo vệ người tiêu dùng, phù hợp với mục tiêu phát triển con người và công bằng.
Đầu Tư Bất Động Sản Xanh Qua Tiêu Chuẩn EDGE
Trong lĩnh vực bất động sản, IFC ưu tiên các dự án chứng minh được khả năng giảm thiểu dấu chân carbon và tối ưu hóa tài nguyên. Doanh nghiệp cần tích hợp các tiêu chuẩn EDGE ngay từ khâu thiết kế cơ sở. Việc sửa đổi thiết kế để đạt chuẩn xanh sau khi đã có giấy phép xây dựng
Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng bộ phận chuyên trách về ESG hoặc thuê tư vấn độc lập để giám sát việc tuân thủ các cam kết về môi trường trong suốt quá trình thi công.
Đề xuất chiến lược cho doanh nghiệp trong IFC Việt Nam
Dưới góc nhìn của chuyên gia pháp lý tại Siglaw đề xuất doanh nghiệp trong IFC cần thực hiện chiến lược sau:
Tối ưu khung pháp lý và thu hút vốn
- Hoàn thiện pháp luật đầu tư xanh và ESG: để phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế mà IFC yêu cầu.
- Miễn giảm thuế và ưu đãi cho dự án xanh và bền vững: nhằm tăng tính hấp dẫn của dự án đối với các nhà đầu tư toàn cầu.
Tăng cường hợp tác công – tư (PPP)
IFC luôn ưu tiên mô hình PPP vì khả năng chia sẻ rủi ro, sự minh bạch và quản trị dự án theo chuẩn quốc tế. Các doanh nghiệp nên thiết kế hồ sơ dự án theo tiêu chuẩn đánh giá có khả năng vay vốn ngân hàng.
Phát triển thị trường vốn xanh & tài chính toàn diện
- Khuyến khích phát hành trái phiếu ESG, xanh, khí hậu.
- Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn qua các kênh tài trợ có điều kiện ưu đãi.
- Đây không còn là lựa chọn mà là điều kiện tiên quyết.
- Kiến nghị: Doanh nghiệp nên thực hiện rà soát pháp lý về môi trường và lao động trước khi tiếp cận IFC để đảm bảo không có xung đột với các Tiêu chuẩn hoạt động của họ.
- Dự án của bạn mang lại bao nhiêu việc làm? Giảm bao nhiêu tấn khí thải CO2? Cải thiện bao nhiêu phần trăm thu nhập cho nông dân? IFC ưu tiên các dự án có sức lan tỏa xã hội rộng lớn.
Ưu tiên công nghệ và đổi mới sáng tạo
Những dự án sử dụng công nghệ cao trong năng lượng sạch, số hóa chuỗi cung ứng hay FinTech thường dễ thu hút dòng vốn từ IFC vì tiềm năng tăng trưởng lớn và tác động xã hội rõ rệt.
Chuẩn hóa hệ thống quản trị
IFC không chỉ đầu tư vào dự án, họ đầu tư vào con người và hệ thống. Doanh nghiệp cần minh bạch hóa báo cáo tài chính theo chuẩn IFRS và thiết lập bộ máy kiểm soát nội bộ chặt chẽ.
Tóm lại, IFC tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao, tác động tích cực đến phát triển bền vững, và đóng góp vào sự hiện đại hóa hệ thống tài chính của Việt Nam
Lĩnh vực ưu tiên đầu tư của IFC không chỉ mang tính lợi nhuận tài chính mà còn gắn với mục tiêu phát triển bền vững, tuân thủ pháp lý quốc tế và tác động xã hội đáng kể. Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư, hiểu rõ các lĩnh vực chiến lược này và xây dựng dự án phù hợp với tiêu chí ESG sẽ mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế với điều kiện thuận lợi nhất.
Bạn đang có dự án tiềm năng và muốn đánh giá khả năng tương thích với các tiêu chuẩn của IFC? Hãy để Siglaw đồng hành cùng bạn trong việc rà soát pháp lý và xây dựng cấu trúc dự án đạt chuẩn quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp tạo lợi thế cạnh tranh và thu hút vốn đầu tư xanh.
Để được tư vấn cụ thể quý khách hàng vui lòng liên hệ với Công ty luật Siglaw để được giải đáp nhanh nhất và chi tiết nhất:
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp.Hà Nội.
Email: vphn@siglaw.com.vn
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Hồ Chí Minh.
Chi nhánh miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng
Email: vphcm@siglaw.com.vn
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
