Sự phục hồi mạnh mẽ của ngành du lịch Việt Nam trong những năm gần đây đã tạo ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực khách sạn, nhà nghỉ, homestay, resort, căn hộ du lịch và các loại hình lưu trú khác.
Trên thực tế, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn rằng chỉ cần đăng ký doanh nghiệp là có thể đưa cơ sở lưu trú vào hoạt động. Tuy nhiên, tùy từng mô hình kinh doanh, chủ đầu tư còn phải đáp ứng nhiều yêu cầu pháp lý liên quan đến đăng ký kinh doanh, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, nghĩa vụ khai báo lưu trú và các quy định chuyên ngành khác.
Việc hoạt động khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện có thể dẫn đến nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc phát sinh các rủi ro pháp lý không đáng có.
Trong bài viết này, SIGLAW sẽ hướng dẫn chi tiết các quy định pháp lý mới nhất liên quan đến giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú, điều kiện,hồ sơ cần chuẩn bị và thủ tục thực hiện theo quy định hiện hành, giúp nhà đầu tư đưa cơ sở lưu trú vào hoạt động đúng pháp luật và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý.
Giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú là gì?
Giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú là giấy tờ pháp lý bắt buộc để một cá nhân hoặc doanh nghiệp được phép cung cấp dịch vụ lưu trú cho thuê phòng nghỉ qua đêm cho khách hàng. Hiểu theo cách đơn giản thì không có giấy phép khi kinh doanh khách sạn, homestay, nhà nghỉ sẽ vi phạm pháp luật Việt Nam.
Nhiều cá nhân và doanh nghiệp khi có nhu cầu mở khách sạn, nhà nghỉ, homestay hoặc resort thường tìm kiếm thông tin về “giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú”. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, không tồn tại một loại giấy phép riêng mang tên “Giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú”. Thay vào đó, đây là cách gọi phổ biến để chỉ việc cơ sở lưu trú đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh và hoàn thành các thủ tục pháp lý cần thiết để được phép hoạt động.
Theo Điều 48 của Luật Du lịch 2017, cơ sở lưu trú du lịch bao gồm nhiều loại hình khác nhau như khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, nhà nghỉ du lịch, nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay), bãi cắm trại du lịch và các cơ sở lưu trú du lịch khác. Như vậy, không chỉ khách sạn mà hầu hết các mô hình lưu trú có hoạt động cung cấp chỗ ở cho khách du lịch đều thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về du lịch.
Để được phép kinh doanh dịch vụ lưu trú, tổ chức, cá nhân không chỉ cần đăng ký thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh mà còn phải đáp ứng các điều kiện chuyên ngành. Cụ thể, khoản 1 Điều 49 Luật Du lịch 2017 quy định ba nhóm điều kiện cơ bản gồm:
- (i) có đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật;
- (ii) đáp ứng các điều kiện về an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm;
- (iii) đáp ứng điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ phục vụ khách du lịch.
Đây chính là cơ sở pháp lý quan trọng nhất đối với hoạt động kinh doanh lưu trú tại Việt Nam hiện nay.
Trên thực tế, sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, chủ cơ sở lưu trú còn phải duy trì các điều kiện kinh doanh nêu trên trong suốt quá trình hoạt động. Điều này cũng được ghi nhận tại Điều 53 Luật Du lịch 2017 khi quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lưu trú có nghĩa vụ bảo đảm và duy trì các điều kiện kinh doanh theo Điều 49 của Luật.
Đối với hoạt động đăng ký kinh doanh, các cơ sở lưu trú thường đăng ký ngành nghề thuộc mã ngành 5510 – Khách sạn và dịch vụ lưu trú tương tự và 5520 – Dịch vụ lưu trú ngắn ngày khác theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam – Căn cứ Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, tùy thuộc vào mô hình hoạt động thực tế.
Việc lựa chọn đúng ngành nghề kinh doanh ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp thuận lợi trong quá trình xin các giấy phép, giấy chứng nhận liên quan và tránh các rủi ro pháp lý phát sinh sau này.
Điều kiện xin cấp phép kinh doanh dịch vụ lưu trú
Theo quy định tại Điều 49 Luật Du lịch 2017 (vẫn là khung pháp lý cốt lõi đến năm 2026), kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch là ngành nghề có điều kiện. Doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý, an toàn và cơ sở vật chất để được cấp phép hoạt động hợp pháp.
Các quy định này được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 168/2017/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 142/2018/NĐ-CP) và các văn bản liên quan về an ninh trật tự, PCCC, vệ sinh môi trường. Năm 2026, xu hướng chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm giúp thủ tục đăng ký kinh doanh nhanh hơn, nhưng yêu cầu tuân thủ thực tế tại cơ sở lại nghiêm ngặt hơn nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và an toàn cho du khách.
Điều kiện chung
Áp dụng cho mọi loại hình lưu trú (khách sạn, homestay, nhà nghỉ, resort, biệt thự du lịch…) bao gồm:
- Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cá thể) với mã ngành phù hợp
- Đáp ứng đầy đủ điều kiện về an ninh trật tự theo Nghị định 56/2023/NĐ-CP: Phương án bảo đảm an ninh, có người chịu trách nhiệm, lắp đặt camera (nếu quy mô lớn), quản lý thông tin khách lưu trú.
- Đảm bảo phòng cháy chữa cháy (PCCC) theo quy định hiện hành (Nghị định về PCCC): Thiết kế, phương án chữa cháy, kiểm tra định kỳ và biên bản nghiệm thu.
- Tuân thủ các quy định về vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm (nếu có dịch vụ ăn uống) và bảo vệ môi trường theo Luật Bảo vệ Môi trường.
Điều kiện về cơ sở vật chất và dịch vụ phụ thuộc vào loại hình kinh doanh
Điều kiện xin cấp phép kinh doanh dịch vụ lưu trú về cơ sở vật chất và loại hình kinh doanh được quy định chi tiết tại các Điều 22 đến 28 Nghị định 94/2021/NĐ-CP.
- Khách sạn: Phải đáp ứng yêu cầu tối thiểu về kiến trúc kiên cố, hệ thống điện nước, thang máy (nếu cao tầng), trang thiết bị phòng ngủ đạt chuẩn, khu vực lễ tân, dịch vụ ăn uống và nhân sự có trình độ chuyên môn. Xếp hạng sao càng cao thì yêu cầu càng khắt khe về diện tích phòng, tiện ích và chất lượng phục vụ.
- Nhà nghỉ du lịch / Homestay / Nhà ở có phòng cho khách thuê: Yêu cầu cơ bản hơn, tập trung vào phòng ngủ sạch sẽ, đầy đủ giường, đệm, chăn ga gối màn (thay mới cho mỗi khách), phòng tắm vệ sinh riêng hoặc chung đạt chuẩn vệ sinh, khu vực đón tiếp khách. Homestay thường cần chủ hộ được tập huấn nghiệp vụ du lịch cơ bản.
- Resort, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch: Nhấn mạnh không gian rộng, cảnh quan hài hòa với môi trường, tiện ích cao cấp (bể bơi, spa, khu vui chơi) và mức độ phục vụ chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn tương ứng.
- Các loại hình đặc biệt (tàu thủy lưu trú, bãi cắm trại): Có quy định riêng về an toàn hàng hải, khu vực dựng lều, tủ thuốc cấp cứu và nhân viên bảo vệ.
Năm 2026 ghi nhận xu hướng tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý và vận hành cơ sở lưu trú. Nhiều khách sạn, homestay và resort đã triển khai hệ thống đặt phòng trực tuyến, check-in tự động, quản lý khách lưu trú bằng phần mềm và tích hợp camera an ninh thông minh nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng cũng như đáp ứng yêu cầu quản lý của cơ quan nhà nước.
Bên cạnh đó, phát triển du lịch xanh và bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành du lịch. Các cơ sở lưu trú ngày càng được khuyến khích áp dụng giải pháp tiết kiệm năng lượng, hạn chế rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và xây dựng mô hình kinh doanh thân thiện với cộng đồng địa phương. Đây không chỉ là yêu cầu về trách nhiệm xã hội mà còn là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong việc thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.
Có thể thấy rằng, điều kiện xin giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc có địa điểm để cung cấp chỗ ở cho khách hàng mà đòi hỏi sự đầu tư bài bản về pháp lý, cơ sở vật chất, hệ thống quản lý và chất lượng dịch vụ.
Hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú
Trên thực tế, để triển khai dự án lưu trú, nhà đầu tư thường cần chuẩn bị trước hồ sơ để xin cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú như sau:
- Căn cước công dân hoặc hộ chiếu của chủ sở hữu;
- Hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp (nếu có);
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng hợp pháp địa điểm kinh doanh;
- Hợp đồng thuê địa điểm (nếu thuê);
- Bản vẽ hoặc sơ đồ mặt bằng cơ sở lưu trú;
- Hồ sơ liên quan đến phòng cháy chữa cháy;
- Phương án kinh doanh và phương án vận hành cơ sở lưu trú;
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Thủ tục xin giấy cấp phép kinh doanh dịch vụ lưu trú
Mặc dù pháp luật hiện hành không quy định một loại giấy phép riêng mang tên “Giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú”, nhưng để đưa khách sạn, nhà nghỉ, homestay hoặc resort vào hoạt động hợp pháp, tổ chức, cá nhân phải hoàn thành nhiều thủ tục pháp lý khác nhau. Các thủ tục xin cấp giấy phép được thực hiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Du lịch 2017, Luật Phòng cháy và chữa cháy cùng các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Nhìn chung, quy trình xin giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú năm 2026 gồm các bước sau:
Bước 1. Đăng ký thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh
Đây là bước đầu tiên và bắt buộc đối với mọi cơ sở lưu trú. Theo khoản 1 Điều 49 Luật Du lịch 2017, cơ sở lưu trú phải có đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật trước khi đi vào hoạt động.
Nhà đầu tư có thể lựa chọn thành lập doanh nghiệp hoặc đăng ký hộ kinh doanh tùy thuộc vào quy mô hoạt động. Hồ sơ đăng ký thông thường bao gồm giấy đề nghị đăng ký kinh doanh, giấy tờ pháp lý của chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn, điều lệ công ty (đối với doanh nghiệp) và các tài liệu liên quan khác theo quy định.
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/7/2025):
- Doanh nghiệp: Nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh Sở KH&ĐT tỉnh/thành.
- Hộ kinh doanh (rất phổ biến với homestay, nhà nghỉ): Nộp trực tiếp tại UBND cấp xã/phường nơi đặt cơ sở.
Thời gian xử lý hồ sơ đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh thông thường khoảng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Bước 2. Thực hiện thủ tục về an ninh, trật tự
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, cơ sở lưu trú phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự theo quy định đối với ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Theo Nghị định 56/2023/NĐ-CP, cơ sở lưu trú thuộc nhóm ngành nghề phải bảo đảm điều kiện về an ninh, trật tự trước khi hoạt động. Chủ cơ sở cần chuẩn bị hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự, bao gồm các giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý của cơ sở và người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự.
Cơ quan có thẩm quyền giải quyết là cơ quan Công an theo phân cấp quản lý. Thời gian giải quyết thông thường khoảng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Bước 3. Đáp ứng điều kiện về phòng cháy và chữa cháy
Điều kiện về phòng cháy và chữa cháy là một trong những yêu cầu quan trọng nhất đối với cơ sở lưu trú. Tùy thuộc vào quy mô, diện tích và tính chất công trình, cơ sở có thể phải thực hiện thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu hoặc bảo đảm các điều kiện an toàn cháy nổ trước khi đưa vào sử dụng.
Chủ đầu tư cần xây dựng phương án phòng cháy chữa cháy phù hợp với quy mô hoạt động, trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy, hệ thống báo cháy, lối thoát hiểm và tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho người lao động theo quy định của pháp luật về phòng cháy chữa cháy.
Việc không đáp ứng điều kiện PCCC có thể dẫn đến việc không được phép đưa công trình vào khai thác hoặc bị xử phạt nghiêm khắc trong quá trình hoạt động.
Bước 4. Xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm (nếu có)
Đối với khách sạn, resort hoặc cơ sở lưu trú có kinh doanh dịch vụ nhà hàng, ăn uống, chủ cơ sở phải thực hiện thêm các thủ tục liên quan đến an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Tùy thuộc vào loại hình hoạt động, cơ sở có thể phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc đáp ứng các điều kiện về nhân sự, cơ sở vật chất và quy trình chế biến thực phẩm theo quy định hiện hành.
Bước 5. Thực hiện các thủ tục bổ sung khác
Sau khi hoàn thành các điều kiện cơ bản, cơ sở lưu trú có thể thực hiện thêm một số thủ tục khác nhằm nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Đối với khách sạn và các cơ sở lưu trú du lịch, chủ đầu tư có thể thực hiện thủ tục công nhận hạng cơ sở lưu trú du lịch từ 1 sao đến 5 sao theo quy định của Luật Du lịch 2017. Mặc dù đây là thủ tục tự nguyện, nhưng việc được công nhận hạng sao sẽ giúp nâng cao hình ảnh thương hiệu và tăng khả năng tiếp cận khách hàng.
Bên cạnh đó, tùy thuộc vào quy mô dự án, nhà đầu tư có thể phải thực hiện các thủ tục liên quan đến bảo vệ môi trường, quản lý chất thải hoặc các nghĩa vụ pháp lý chuyên ngành khác.
Tổng thời gian hoàn thành các thủ tục xin giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú thông thường dao động từ 15 đến 45 ngày làm việc, tùy thuộc vào quy mô dự án, loại hình lưu trú và mức độ hoàn thiện hồ sơ.
Chi phí thực hiện bao gồm lệ phí đăng ký kinh doanh, chi phí đáp ứng điều kiện an ninh trật tự, chi phí phòng cháy chữa cháy, chi phí môi trường, chi phí tư vấn pháp lý (nếu sử dụng dịch vụ) và các khoản chi phí đầu tư cơ sở vật chất theo yêu cầu của pháp luật.
Lưu ý khi xin giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú
Xu hướng quản lý nhà nước hiện nay đang chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Điều này có nghĩa là mặc dù thủ tục đăng ký kinh doanh được đơn giản hóa hơn trước, nhưng cơ quan quản lý sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra việc duy trì điều kiện kinh doanh trong suốt quá trình hoạt động.
Do đó, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến việc duy trì điều kiện an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và chất lượng dịch vụ sau khi đi vào hoạt động. Việc đáp ứng điều kiện tại thời điểm xin giấy phép là chưa đủ nếu cơ sở không tiếp tục duy trì các điều kiện đó trong quá trình kinh doanh.
Ngoài ra, trước khi đầu tư xây dựng hoặc thuê địa điểm kinh doanh, nhà đầu tư nên kiểm tra kỹ hiện trạng pháp lý của công trình, quy hoạch sử dụng đất, điều kiện xây dựng và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy. Đây là những yếu tố thường phát sinh vướng mắc và làm kéo dài thời gian triển khai dự án.
Đối với các mô hình đặc thù như homestay tại khu vực nông thôn, tàu thủy lưu trú du lịch hoặc bãi cắm trại du lịch, chủ đầu tư cần nghiên cứu thêm các quy định chuyên ngành áp dụng riêng cho từng loại hình để bảo đảm hoạt động đúng quy định pháp luật.
Việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện và thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú không chỉ giúp cơ sở lưu trú hoạt động hợp pháp mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong quá trình kinh doanh:
- Cơ sở sẽ hạn chế được nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc phát sinh tranh chấp với cơ quan quản lý nhà nước. Đồng thời, việc tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp đối với khách hàng, đối tác và các tổ chức tín dụng.
- Bên cạnh đó, cơ sở lưu trú có đầy đủ hồ sơ pháp lý thường dễ dàng tham gia các nền tảng đặt phòng trực tuyến, chương trình quảng bá du lịch, thủ tục công nhận hạng sao hoặc các hoạt động xúc tiến du lịch do cơ quan nhà nước và tổ chức du lịch triển khai.
Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và phát triển bền vững trong dài hạn.
Kinh doanh dịch vụ lưu trú là lĩnh vực giàu tiềm năng trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ. Mặc dù thủ tục hành chính đang được đơn giản hóa theo hướng tăng cường hậu kiểm, nhưng trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp vẫn không thay đổi.
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý ngay từ giai đoạn đầu không chỉ giúp cơ sở lưu trú tránh các rủi ro bị xử phạt, đình chỉ hoạt động mà còn tạo nền tảng vững chắc để xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút khách hàng trong dài hạn.
Nếu Quý khách hàng đang có nhu cầu mở khách sạn, nhà nghỉ, homestay, resort hoặc cần tư vấn về thủ tục xin giấy phép kinh doanh dịch vụ lưu trú, đội ngũ chuyên gia của SIGLAW sẵn sàng hỗ trợ từ khâu rà soát điều kiện đầu tư, thành lập doanh nghiệp, hoàn thiện hồ sơ pháp lý đến các thủ tục về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và các giấy phép liên quan.
Liên hệ với SIGLAW để được tư vấn chi tiết và lựa chọn giải pháp phù hợp nhất cho dự án của Quý khách.
Trụ sở chính tại Tp. Hà Nội: Số 44/A32 – NV13, Khu A Geleximco, Đường Lê Trọng Tấn, Phường Tây Mỗ, Tp. Hà Nội.
Chi nhánh tại miền Nam: Số 103 – 105, Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Hồ Chí Minh.
Chi nhánh miền Trung: VIFC DN – Tòa nhà ICT Công viên Phần mềm số 2, Đường Như Nguyệt, Phường Hải Châu, Đà Nẵng
Email: vp@siglaw.com.vn
Hotline: 0961 366 238
Facebook: https://www.facebook.com/hangluatSiglaw
