05 Lỗi Vi phạm PCCC thường gặp

Chủ đề: PCCC

07/01/2026

Trong hoạt động sản xuất – kinh doanh, phòng cháy chữa cháy (PCCC) thường được doanh nghiệp nhìn nhận như một vấn đề kỹ thuật thuần túy. Tuy nhiên, thực tiễn thanh tra và xử lý vi phạm cho thấy, PCCC là một lĩnh vực quản trị pháp lý tổng hợp, nơi chỉ một sai sót nhỏ trong cải tạo, hồ sơ hay vận hành cũng có thể dẫn đến đình chỉ toàn bộ hoạt động sản xuất.

Từ thực tế tư vấn của Siglaw và theo dõi các vụ việc bị xử lý hành chính trong thời gian qua, có thể nhận diện 05 nhóm lỗi vi phạm PCCC phổ biến nhất, đặc biệt thường gặp tại nhà xưởng, khu công nghiệp và cơ sở sản xuất quy mô vừa và lớn.

Tự ý cải tạo, ngăn vách, thay đổi công năng nhà xưởng mà không thẩm duyệt lại PCCC

Nhiều doanh nghiệp trong quá trình sản xuất đã tự ý ngăn vách, chia xưởng, làm kho tạm hoặc thay đổi công năng một phần công trình để đáp ứng nhu cầu lưu trữ, gia công. Những thay đổi này thường được thực hiện nhanh chóng, nhưng lại bỏ qua việc đánh giá tác động đến lối thoát nạn, khoảng cách an toàn và mật độ cháy.

Trên phương diện pháp lý, pháp luật PCCC không chỉ điều chỉnh công trình ở thời điểm xây dựng ban đầu, mà còn điều chỉnh toàn bộ quá trình sử dụng. Khi hiện trạng sử dụng không còn phù hợp với phương án PCCC đã được phê duyệt, cơ sở có thể bị yêu cầu dừng hoạt động để khắc phục.

Quy định này xuất phát từ nguyên tắc được ghi nhận trong Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ 2024 và được cụ thể hóa trong Nghị định 105/2025/NĐ-CP, theo đó các trường hợp cải tạo, thay đổi công năng làm ảnh hưởng đến giải pháp PCCC đều phải được xem xét lại.

Hồ sơ quản lý PCCC không đầy đủ hoặc không được duy trì trong quá trình hoạt động

Một lỗi khác rất thường gặp là doanh nghiệp chỉ hoàn thiện hồ sơ PCCC ở giai đoạn ban đầu, sau đó không tiếp tục quản lý, cập nhật trong quá trình vận hành. Khi đoàn kiểm tra tiến hành thanh tra, việc không xuất trình được hồ sơ theo dõi, phương án chữa cháy hoặc tài liệu liên quan thường bị đánh giá là không bảo đảm điều kiện an toàn PCCC.

Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức và duy trì công tác PCCC, trong đó bao gồm việc quản lý hồ sơ, tài liệu và hoạt động liên quan. Nội dung này được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 32/2024/TT-BCA của Bộ Công an.

Trong thực tế, rất nhiều trường hợp bị xử phạt và yêu cầu tạm dừng hoạt động không phải vì thiếu hệ thống, mà vì không chứng minh được việc duy trì an toàn PCCC một cách thường xuyên.

Hệ thống, phương tiện chữa cháy không được bảo dưỡng, kiểm tra định kỳ

Một hệ thống PCCC chỉ có giá trị khi luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp sau khi nghiệm thu đã xem nhẹ công tác bảo dưỡng, dẫn đến tình trạng bình chữa cháy quá hạn, máy bơm không hoạt động hoặc hệ thống chữa cháy tự động không vận hành được.

Luật PCCC đặt ra nghĩa vụ bảo quản, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân quản lý, sử dụng. Nghĩa vụ này được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 17/2021/TT-BCA của Bộ Công an về quản lý, bảo dưỡng phương tiện PCCC.

Trong thực tiễn kiểm tra, nếu thiết bị không hoạt động, cơ sở có thể bị xác định là không đáp ứng điều kiện an toàn PCCC, từ đó dẫn đến quyết định đình chỉ để khắc phục.

Đội PCCC cơ sở không được huấn luyện, diễn tập thực tế

Không ít doanh nghiệp thành lập đội PCCC cơ sở mang tính hình thức, trong khi nhân sự không được tập huấn, không nắm được cách sử dụng thiết bị hoặc quy trình xử lý khi xảy ra sự cố. Khi kiểm tra thực tế, đây là yếu tố thường bị đánh giá rất thấp về mức độ an toàn.

Theo Luật Phòng cháy và chữa cháy, lực lượng PCCC cơ sở phải được huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ để bảo đảm khả năng xử lý tình huống ban đầu. Nếu không chứng minh được năng lực này, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu tổ chức huấn luyện lại và tạm dừng hoạt động cho đến khi khắc phục.

Thay đổi hàng hóa, vật liệu làm tăng nguy cơ cháy nổ so với phương án ban đầu

Một rủi ro pháp lý khác thường phát sinh trong quá trình mở rộng sản xuất là việc doanh nghiệp thay đổi loại hàng hóa hoặc nguyên vật liệu theo hướng dễ cháy hơn, hoặc tăng mật độ lưu trữ so với thời điểm xây dựng phương án PCCC ban đầu.

Trong trường hợp này, dù công trình không thay đổi, nhưng điều kiện an toàn PCCC đã thay đổi. Việc đánh giá mức độ nguy hiểm cháy của công trình được thực hiện trên cơ sở Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 06:2022/BXD (sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD) về an toàn cháy cho nhà và công trình. Nếu hiện trạng sử dụng không còn phù hợp với phương án đã phê duyệt, cơ sở có thể bị yêu cầu dừng hoạt động để điều chỉnh.

Từ góc độ tư vấn pháp lý của Siglaw, có thể thấy phần lớn các quyết định đình chỉ hoạt động do vi phạm PCCC xuất phát từ việc doanh nghiệp không theo kịp sự thay đổi trong chính hoạt động của mình. PCCC không phải là thủ tục hoàn tất khi xây dựng xong nhà xưởng, mà là nghĩa vụ phải được duy trì xuyên suốt quá trình sản xuất – kinh doanh.

Việc rà soát định kỳ hiện trạng, đánh giá lại rủi ro khi thay đổi công năng, quy mô hoặc hàng hóa là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tránh những gián đoạn nghiêm trọng do đình chỉ hoạt động.

Để được tư vấn cụ thể quý khách hàng vui lòng liên hệ với Công ty luật Siglaw để được giải đáp nhanh nhất và chi tiết nhất: